İçeriğe geç

FASON ÜRETİM

Fason tekstil ve konfeksiyonda KDV tevkifatı, belge düzeni ve ihracat

Fason çalışan atölyede gelir, kumaşı ve ana hammaddeyi işi yaptıran firmadan gelen dikim, kesim, ütü veya boya hizmetidir. Bu hizmetin KDV'sinin büyük bölümünü satıcı değil alıcı öder; oran, kapsam ve fatura düzeni doğru kurulmazsa hem atölyede iade alacağı birikir hem de işi yaptıran tarafta vergi farkı çıkar. Bu rehberde 2026'da geçerli tevkifat kurallarını, belge düzenini ve ihracata çalışan fason işletmelerin dikkat etmesi gerekenleri bulacaksınız.

KATMA DEĞER VERGİSİ

Tevkifat: KDV'nin 7/10'u alıcıdan

Fason olarak yapılan tekstil, konfeksiyon, deri ve saya işleri %10 KDV oranına tabidir (2007/13033 sayılı Kararın eki (II) sayılı liste, sıra 10). KDV mükelleflerine ve kamu kurumları, bankalar, organize sanayi bölgeleri gibi belirlenmiş alıcılara yapılan bu işlerde alıcı, hesaplanan KDV'nin 7/10'unu tevkif eder (KDV Genel Uygulama Tebliği I/C-2.1.3.2.7). Tevkifat oranı 1 Mart 2021'den beri uygulanmaktadır.

Fason tekstil ve konfeksiyonda KDV tevkifatı7/10

Fason olarak yapılan tekstil, konfeksiyon, deri ve saya işlerinde KDV oranı %10'dur. Örneğin 100.000 TL'lik fason dikim hizmetinde 10.000 TL KDV hesaplanır; bunun 7.000 TL'sini alıcı sorumlu sıfatıyla beyan edip öder, 3.000 TL'sini fason atölye müşterisinden tahsil eder ve kendi beyannamesine alır.

  • Kapsamda: deriden giyim eşyası dahil fason tekstil ve konfeksiyon işleri; perde, halı, mobilya kumaşı, havlu, oto koltuk kumaşı, çuval ve benzerleri ile bunların iplik ve kumaşına verilen fason hizmetler; fason çanta, kemer, cüzdan ve ayakkabı dikimi; bu işlere aracılık hizmetleri.
  • Ütüleme, çözgü, haşıl, dikim, kesim, kapitone, tıraşlama, zımpara, şardon, yakma, ram, nakış ve benzeri bütün işler tevkifata tabidir.
  • Terzilerin tevkifat uygulayacak alıcılara verdiği dikim, tadil ve onarım hizmetleri de kapsamdadır.
  • Çanta, ayakkabı ve benzerlerinde dikim dışındaki tadil ve onarım hizmetleri kapsam dışıdır.

Tevkifata tabi işlemin KDV dahil bedeli, işlemin yapıldığı yılın fatura düzenleme sınırını aşmıyorsa tevkifat uygulanmaz. Bu sınır 2026 için 12.000 TL'dir (VUK md. 232; 588 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği).

KAPSAM

Fason sayılmanın şartı: hammadde kimden?

Fason imalatın şartı, imal edilecek malın başta ana hammadde olmak üzere hammaddelerinin işi yaptıran tarafından temin edilmesidir. Hammaddeyi atölye kendisi alıp ürünü satıyorsa bu fason hizmet değil mal satışıdır ve fason tevkifatı uygulanmaz.

Boya, baskı, apre

Malzemeyi kim veriyor?

Boya, apre, baskı ve kasarlama işlerinde boya ve kimyevi maddeler işi yaptırandan geliyorsa tevkifat uygulanır; bu maddeleri işi yapan kendisi temin edip kullanıyorsa uygulanmaz.

Yardımcı malzeme

İplik, düğme, fermuar

Fason işi yapanın kullandığı iplik, fermuar, düğme, tela, astar ve benzeri yardımcı malzemeler fason hizmet bedeline dahildir; ayrıca fatura edilmez.

Kısmi fason

Aşama aşama yaptırma

Kumaşı, kesimi ve dikimi ayrı firmalara yaptıran konfeksiyoncunun her bir işi ayrı ayrı tevkifat kapsamındadır. Fason iş alanın işi başka bir atölyeye yaptırması, her iki işte de tevkifatı gerektirir.

BELGE

Fatura, irsaliye ve beyan düzeni

  1. 01

    Faturada tevkifatı ayrıca gösterin

    Faturada tevkifata tabi işlem bedeli, bu bedel üzerinden hesaplanan KDV ve tevkif edilen KDV tutarı ayrı ayrı gösterilir; atölye müşterisinden yalnız tevkif edilmeyen kısmı tahsil eder.

  2. 02

    Alıcı 2 No.lu beyannameyle öder

    Tevkif edilen KDV'yi alıcı, işlemin yapıldığı döneme ait 2 No.lu KDV beyannamesiyle beyan eder ve öder. Fason atölye ise tevkif edilmeyen kısmı kendi 1 No.lu KDV beyannamesinde beyan eder.

  3. 03

    Mal hareketini irsaliyeyle izleyin

    Satılan malın taşınmasında ve bir mükellefin işyerleri arasında taşınmasında sevk irsaliyesi zorunludur (VUK md. 230/5). Fasona giden kumaşın ve dönen mamulün de irsaliyeyle izlenmesi, stokların ve fason faturalarının birbirini tutmasını sağlar.

  4. 04

    Fire ve iade kaydı

    Kesimden çıkan kırpıntı ve hatalı ürün, adedi ve ağırlığıyla kayda alınır; işi yaptırana iade edilen kumaş ve aksesuar ayrı gösterilir. Böylece müşteri firmanın stok sayımı ile sizin teslim kayıtlarınız uyuşur.

Satışlarının büyük kısmı tevkifatlı olan fason atölyede, alışlarda ödenen KDV hesaplanan KDV'yi aşar ve indirilemeyen tutar birikir. Tevkifattan doğan bu KDV, KDV Genel Uygulama Tebliğinin I/C-2.1.5 bölümündeki usulle mahsuben (vergi borçlarına) veya nakden iade olarak talep edilebilir.

İHRACAT

İhracata çalışan firmalar için

Fason hizmet

Fason iş ihracatçıya yapılsa da tevkifatlı

Atölyenin ihracatçı firmaya verdiği fason hizmet de tevkifata tabidir; tevkifatı ihracatçı uygular. Fason hizmet, mal teslimi olmadığından ihraç kaydıyla teslim kapsamına girmez.

11/1-c

İhraç kaydıyla teslim

İhraç edilmek şartıyla imalatçının ihracatçıya teslim ettiği malın KDV'si ihracatçıdan alınmaz; imalatçının beyan ettiği vergi tecil edilir. Mal, teslimi izleyen ay başından itibaren üç ay içinde ihraç edilirse vergi terkin edilir; edilmezse gecikme zammıyla tahsil edilir (KDV Kanunu md. 11/1-c).

%10'a kadar iade

İmalatçının doğrudan ihracatı

İmal ettiği malı doğrudan ihraç eden imalatçı, isterse yüklendiği KDV'ye bakılmaksızın ihracat bedelinin %10'una kadar, devreden KDV ile sınırlı iade talep edebilir. İmalatçı belgesindeki kapasite kapsamında fason ürettirilen mallar için de bu uygulamadan yararlanılabilir (KDV Genel Uygulama Tebliği II/A-1.1.4.2).

Tekstil ve konfeksiyon üretimi imalat sektöründe yer aldığından, işyeri imalat sektöründe sınıflandırılan işverenler 31 Aralık 2026'ya kadar malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası işveren hissesinde beş puanlık destekten yararlanır; şartlar, bildirgelerin ve primlerin süresinde verilip ödenmesi ve SGK'ya borç bulunmamasıdır (5510 sayılı Kanun md. 81/ı ve geçici md. 108).

SORU VE CEVAP

Sık sorulanlar

Fason dikim faturamda KDV'nin ne kadarını tahsil ederim?

Alıcı KDV mükellefi ya da belirlenmiş alıcıysa, hesaplanan KDV'nin 3/10'unu tahsil edersiniz; 7/10'unu alıcı tevkif ederek kendisi beyan edip öder. İşlemin KDV dahil bedeli 2026'da 12.000 TL'yi aşmıyorsa tevkifat yapılmaz, KDV'nin tamamı size ödenir.

Kumaşı ben alıp ürünü dikip satıyorum. Bu da fason mu?

Hayır. Fason sayılmak için başta ana hammadde olmak üzere hammaddenin işi yaptıran tarafından verilmesi gerekir. Kumaşı kendiniz alıyorsanız yaptığınız iş mal satışıdır ve fason tevkifatı uygulanmaz.

Kullandığım ipliği ve düğmeyi ayrıca faturalayabilir miyim?

Hayır. Fason işi yapanın kullandığı iplik, fermuar, düğme, tela, astar gibi yardımcı malzemeler fason hizmet bedeline dahildir ve ayrıca fatura edilmez.

Sürekli devreden KDV'm birikiyor, ne yapabilirim?

Tevkifatlı satışlarınızdan doğan ve indirimle giderilemeyen KDV için, KDV Genel Uygulama Tebliğinin I/C-2.1.5 bölümüne göre mahsuben veya nakden iade talep edebilirsiniz. Talep için belge ve listelerin eksiksiz olması, alıcıların tevkif ettikleri vergiyi beyan etmiş olması önemlidir.

İhracatçıya yaptığım fason işte KDV hiç hesaplanmaz mı?

Hesaplanır. Fason hizmet bir mal teslimi değildir; ihraç kaydıyla teslim (KDV Kanunu md. 11/1-c) yalnız imalatçının ihracatçıya mal teslimine uygulanır. İhracatçıya verdiğiniz fason hizmette KDV hesaplanır ve 7/10'unu ihracatçı tevkif eder.

REHBERLER

Diğer rehberler

E-TİCARET

Pazaryeri ve internet satıcıları

Evde üretim muafiyeti ve 2026 haddi, pazaryerinin kestiği %1 stopaj ve mahsubu, e-Fatura/e-Arşiv eşikleri, ETBİS, iade ve yurt dışı satış.

SERBEST MESLEK

Hekim, avukat, mimar, mühendis ve danışmanlar

Tahsil esası, e-Serbest Meslek Makbuzu, %20 stopaj ve mahsubu, indirilecek giderler, dört dönem geçici vergi, KDV ve tevkifat.

YURT DIŞI GELİR

Yazılımcı ve serbest çalışanlar

Hizmet ihracında 2026'dan itibaren %100 kazanç indirimi ve transfer şartı, KDV istisnası, döviz tahsilatı, genç girişimci istisnası ve şirketlerde asgari kurumlar vergisi.

İÇERİK ÜRETİCİLERİ

YouTuber, influencer ve yayıncılar

Sosyal içerik üreticiliği istisnası: kapsam, istisna belgesi, banka hesabı, %15 kesinti ve 2026 sınırı.

YAPIM İŞLERİ

İnşaat ve taşeronluk

Kazancın hangi yıl beyan edileceği, hakedişten kesilen stopajın mahsubu, yapım işlerinde KDV tevkifatı ve alt işveren yükümlülükleri.

GAYRİMENKUL

Kira geliri elde edenler

2026 konut kira istisnası 58.000 TL, götürü ve gerçek gider, konutta faiz indiriminin kaldırılması, işyeri kirasında %20 stopaj ve beyan sınırları.

TAŞIMACILIK

Nakliyeciler ve lojistik firmaları

Kamyon ve çekicide gider kısıtının uygulanmaması, binek otomobilde 2026 sınırları, yük taşımacılığında 2/10 KDV tevkifatı, uluslararası taşımada istisna, irsaliye ve U-ETDS.

YİYECEK-İÇECEK

Restoran ve kafe

Aynı adisyonda iki KDV oranı, adisyon ve ödeme kaydedici cihaz, servis ücreti yasağı ve bahşiş, fire ve maliyet takibi, personel ve 2026 destekleri.

TARIM VE HAYVANCILIK

Çiftçi ve hayvan yetiştiricileri

Zirai kazancın kesintiyle vergilendirilmesi, 2026 kesinti oranları, müstahsil makbuzu ve e-Müstahsil, gerçek usule geçiren ölçüler, KDV ve tarımda Bağ-Kur.

SANAYİ BORDROSU

Vardiyalı çalışan fabrikalar

Haftalık 45 saat ve denkleştirme, gece çalışmasında 7,5 saat sınırı, postaların nöbetleşmesi ve 11 saatlik dinlenme, %50 fazla mesai zammı ve yıllık 270 saat, bayram çalışması, 2026 asgari ücret desteği ve imalatta 5 puanlık prim indirimi.

Bu konuyla ilgili

Kendi durumunuz için konuşalım

Rehberler genel çerçeveyi verir. Sizin somut durumunuzda hangi kuralın uygulanacağını birlikte netleştirelim.

Görüşme talep edin