E-TİCARET
Trendyol, Hepsiburada, Amazon gibi pazaryerlerinde ya da kendi sitenizde satış yapıyorsanız üç soruyu sırayla cevaplamanız gerekir: vergiden muaf mısınız, pazaryerinin kestiği stopajı nasıl geri alacaksınız ve hangi belge ile kayıt yükümlülükleri sizi bağlıyor. Bu rehber üçünü de yürürlükteki mevzuata göre anlatır.
TEMEL
Ne sattığınız, nereden sattığınız ve nasıl örgütlendiğiniz; muaf mı yoksa mükellef mi olduğunuzu belirler.
Ayrı bir iş yeri açmadan, sanayi tipi veya seri üretim yapabilen makine kullanmadan oturduğunuz evde ürettiğiniz malları münhasıran internet ve benzeri elektronik ortamlardan satıyorsanız esnaf muaflığından yararlanabilirsiniz.
Havlu, örtü, örgü, dantel, nakış, tarhana, erişte, mantı gibi kanunda sayılan ürünleri evde üretip iş yeri açmadan satanlar da muaftır. Bu ürünlerin internetten satışı, yıllık satış tutarı o yıl geçerli asgari ücretin yıllık brüt tutarını aşmamak şartıyla muafiyete dahildir.
Hazır ürün alıp satıyor, iş yerinden çalışıyor ya da muafiyet şartlarından birini taşımıyorsanız ticari kazanç mükellefisiniz. Vergi dairesinde mükellefiyet açılır, defter tutulur, fatura düzenlenir ve beyanname verilir.
Satışlar şirket üzerinden yapılıyorsa kurumlar vergisi mükellefiyeti doğar. Pazaryeri stopajı bu durumda kurumlar vergisine mahsuben kesilir; kesilen tutar geçici vergi ve kurumlar vergisi beyannamelerinde hesaplanan vergiden mahsup edilir.
MUAFİYET
Muafiyet kendiliğinden işlemez. Şartların hepsi birlikte taşınmalı ve belge alınmalıdır; bir şartın ihlali muafiyeti geriye dönük olarak kaybettirir.
Bir takvim yılındaki hasılat bu tutarı aşarsa muafiyet o yılın sonuna kadar sürer; izleyen takvim yılı başından itibaren gerçek usulde vergilendirilirsiniz ve bu muafiyetten bir daha yararlanamazsınız. Sınır, tüm ürünlerin toplam hasılatına uygulanır ve her yıl yeniden belirlenir.
| Durum | Bankanın yaptığı kesinti |
|---|---|
| İşçi çalıştırılmıyorsa | Ticari hesaba aktarılan tutarın %4'ü |
| İlgili ayda en az bir işçi en az on gün çalıştırılıyorsa | Ticari hesaba aktarılan tutarın %2'si |
İndirimli oran için işçi çalıştırdığınızı Sosyal Güvenlik Kurumundan alınan belgelerle bankaya bildirmeniz, işçinin ayrılmasını da ayrıca bildirmeniz gerekir. Bildirim sorumluluğu sizdedir. Banka bu kesintiyi yaptığı için pazaryeri ayrıca stopaj kesmez.
STOPAJ
1 Ocak 2025'ten bu yana pazaryerleri ve diğer aracı hizmet sağlayıcıları, satıcılara yaptıkları ödemelerden gelir veya kurumlar vergisine mahsuben kesinti yapıyor.
Dayanak: GVK m. 94/19 ve KVK m. 15/1-h (dar mükellef kurumlarda m. 30). Oran 9284 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile %1 olarak belirlendi; gerçek kişi ve kurum satıcılar için aynıdır.
| Konu | Uygulama |
|---|---|
| Kim keser | Pazaryeri veya aracı hizmet sağlayıcı, sorumlu sıfatıyla |
| Matrah | KDV hariç ürün satış veya hizmet bedeli; ayrıca ödül, prim gibi adlarla sağlanan menfaatler |
| Düşülmeyenler | Komisyon, kargo, hizmet bedeli, banka komisyonu gibi kesintiler matrahı küçültmez |
| Beyan | Kesintiyi yapan, ilgili ayın muhtasar ve prim hizmet beyannamesiyle beyan eder |
| Satıcı ne yapar | Kesilen tutarı geçici vergi ve yıllık gelir/kurumlar vergisi beyannamesinde hesaplanan vergiden mahsup eder |
| Mahsup edilemeyen kısım | 252 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği esaslarına göre iade istenebilir |
Örnek: KDV dahil 440.000 TL'lik satışta KDV hariç bedel 400.000 TL ise kesinti 4.000 TL'dir. Pazaryerinin komisyonu bu tutardan düşülerek ödeme yapması kesintiyi değiştirmez. Ürün iade edildiğinde, kesinti pazaryerince henüz beyan edilmemişse pazaryeri kendi kaydında düzeltir; beyan edildikten sonraki iadelerde ise kesilen vergi satıcının beyannamesinde mahsup edilir.
BELGE VE KAYIT
Kendi sitesinde veya pazaryerinde mal ya da hizmet satan mükelleflerden brüt satış hasılatı 500 bin TL ve üzeri olanlar e-Fatura ve e-Arşiv Fatura uygulamasına geçmek zorundadır. Geçiş, eşiğin aşıldığı hesap dönemini izleyen yılın yedinci ayının başına kadar tamamlanır. Genel eşik ise 3 milyon TL'dir.
e-Arşiv'e dahil olmayan mükellefler de 1 Ocak 2026'dan itibaren faturalarını tutarına bakılmaksızın e-Arşiv Fatura olarak düzenlemek zorundadır. İşletme hesabı esasına göre defter tutanlar ve basit usuldekiler için bu tarih 1 Ocak 2027'dir; 2026 sonuna kadar vergiler dahil 3 bin TL'yi aşan faturalar e-Arşiv olarak düzenlenir.
Kendi sitesinde veya uygulamasında satış yapanlar ve pazaryeri işletenler faaliyete başlamadan önce Elektronik Ticaret Bilgi Sistemine kayıt olur. Kayıt e-Devlet üzerinden yapılır ve ücretsizdir. Yurt içindeki bir pazaryeri üzerinden veya yalnızca sosyal medyadan satış yapanların kayıt yükümlülüğü yoktur; yurt dışındaki bir pazaryeri üzerinden satanların vardır.
| İnternet satışı faturasında | Bulunması gereken |
|---|---|
| İbare | “Bu satış internet üzerinden yapılmıştır.” |
| Satış bilgileri | Satışın yapıldığı web adresi, ödeme şekli ve ödeme tarihi |
| Gönderi bilgileri | Taşıyanın adı soyadı veya unvanı ile VKN/TCKN'si, gönderim tarihi |
| İade bölümü | İade edenin adı, adresi, imzası; iade edilen malın cinsi, miktarı, birim fiyatı ve tutarı (e-Arşiv faturada) |
e-Arşiv faturalar alıcıya elektronik ortamda iletilir. ETBİS'e kayıtlı olanlar KEP adresi gibi bilgileri kayıttan itibaren otuz gün içinde, değişiklikleri de otuz gün içinde bildirir.
UYGULAMA
Hesabınıza yatan net tutar hasılat değildir. Satış bedelinin tamamı hasılat, pazaryeri komisyonu, kargo, reklam ve hizmet bedelleri ise faturasına dayanılarak gider olarak kaydedilir. Bu faturaların KDV'si, şartları varsa indirim konusu yapılır.
Pazaryerinin hakediş ve kesinti raporları ile muhasebe kaydı ayda bir karşılaştırılmalıdır. Kesilen %1 stopaj kayda alınmazsa mahsup edilemez; vergi fiilen iki kez ödenmiş olur.
Tüketici iadesinde, e-Arşiv faturanın iade bölümünü doldurup imzalayarak malla birlikte gönderdiği çıktı gider pusulası yerine geçer. İade edilen mal için KDV düzeltmesi yapılır ve stok kaydı geri alınır; alıcı vergi mükellefiyse iadenin nasıl belgeleneceğini ayrıca netleştirelim.
Posta veya hızlı kargo şirketi aracılığıyla Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi (ETGB) ile yapılan mal ihracı KDV'den istisnadır. Tam mükellef gerçek kişiler bu ihracattan elde ettikleri kazancın %50'sini beyan edilen gelirden indirebilir; indirim, hasılat büyüklüğüne göre kişinin kendisinin sigortalı olması ve belirli sayıda işçi çalıştırması şartına bağlıdır. ETGB ile yapılan ihracattan elde edilen yıllık hasılat 2.400.000 TL'yi aşarsa, sigorta ve işçi şartları sağlansa bile indirimden yararlanılamaz.
SORU VE CEVAP
Ürünleri evde kendiniz üretiyor, iş yeri açmıyor, seri üretim makinesi kullanmıyor ve tüm satışlarınızı internetten yapıyorsanız GVK m. 9/10 kapsamında esnaf muaflığından yararlanabilirsiniz. Bunun için vergi dairesinden Esnaf Vergi Muafiyeti Belgesi almanız ve tüm hasılatı bankada açtığınız ticari hesaptan tahsil etmeniz gerekir. 2026 için hasılat sınırı 1.900.000 TL'dir. Belgeyi pazaryerine sunduğunuzda pazaryeri ayrıca stopaj kesmez; kesintiyi banka yapar.
Hayır. Esnaf muaflığı evde kendi ürettiğiniz mallar içindir. Hazır ürün alıp satmak ticari faaliyettir; mükellefiyet açılması, defter tutulması, fatura düzenlenmesi ve beyanname verilmesi gerekir.
Kesinti kaybolmaz. Geçici vergi ve yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamenizde hesaplanan vergiden mahsup edilir; yıllık beyanda mahsup edilemeyen kısım iade istenebilir. Kesinti yapılmaması gereken bir gruptaysanız ve yine de kesildiyse vergi dairesine dilekçeyle başvurabilirsiniz.
Ticaret Bakanlığının açıklamasına göre yurt içindeki bir pazaryeri üzerinden satış yapanların ETBİS kayıt ve bildirim yükümlülüğü yoktur. Kendi sitenizi veya mobil uygulamanızı açtığınızda ya da yurt dışındaki bir pazaryerinde satışa başladığınızda, faaliyete başlamadan önce ücretsiz olarak kayıt olmanız gerekir.
Sınırın aşıldığı yılın sonuna kadar muafiyet devam eder. İzleyen takvim yılı başından itibaren gerçek usulde ticari kazanç mükellefi olursunuz; defter tutma, fatura düzenleme ve beyanname verme yükümlülükleri başlar. Aynı muafiyete sonradan geri dönülemez.
REHBERLER
Tahsil esası, e-Serbest Meslek Makbuzu, %20 stopaj ve mahsubu, indirilecek giderler, dört dönem geçici vergi, KDV ve tevkifat.
YURT DIŞI GELİRHizmet ihracında 2026'dan itibaren %100 kazanç indirimi ve transfer şartı, KDV istisnası, döviz tahsilatı, genç girişimci istisnası ve şirketlerde asgari kurumlar vergisi.
İÇERİK ÜRETİCİLERİSosyal içerik üreticiliği istisnası: kapsam, istisna belgesi, banka hesabı, %15 kesinti ve 2026 sınırı.
YAPIM İŞLERİKazancın hangi yıl beyan edileceği, hakedişten kesilen stopajın mahsubu, yapım işlerinde KDV tevkifatı ve alt işveren yükümlülükleri.
GAYRİMENKUL2026 konut kira istisnası 58.000 TL, götürü ve gerçek gider, konutta faiz indiriminin kaldırılması, işyeri kirasında %20 stopaj ve beyan sınırları.
TAŞIMACILIKKamyon ve çekicide gider kısıtının uygulanmaması, binek otomobilde 2026 sınırları, yük taşımacılığında 2/10 KDV tevkifatı, uluslararası taşımada istisna, irsaliye ve U-ETDS.
YİYECEK-İÇECEKAynı adisyonda iki KDV oranı, adisyon ve ödeme kaydedici cihaz, servis ücreti yasağı ve bahşiş, fire ve maliyet takibi, personel ve 2026 destekleri.
Rehberler genel çerçeveyi verir. Sizin somut durumunuzda hangi kuralın uygulanacağını birlikte netleştirelim.
