SÖZLÜK
Vergi ve muhasebe sözlüğü
Beyannamede, faturada ve bordroda karşınıza çıkan 136 terim; her biri tek cümlelik tanım, sade açıklama ve kanun dayanağıyla.
136 terim
A
- TAHSİLAT, CEZA VE UYUŞMAZLIKAmme alacağıAmme alacağı, devlete, il özel idarelerine ve belediyelere ait vergi, resim, harç, vergi cezası ve para cezası gibi asli alacaklar ile gecikme zammı ve faiz gibi fer'i alacaklardır. Tahsili 6183 sayılı Kanuna göre yapılır.
- MUHASEBE VE DEFTERLERAmortismanAmortisman, işletmede bir yıldan fazla kullanılan ve yıpranmaya, aşınmaya ya da değer kaybına uğrayan iktisadi kıymetlerin maliyetinin, kullanım süresine yayılarak gider yazılmasıdır.
- ŞİRKETLER VE TİCARETAnonim şirketAnonim şirket, sermayesi belirli ve paylara bölünmüş olan, borçlarından dolayı yalnız malvarlığıyla sorumlu bulunan sermaye şirketidir. Pay sahipleri yalnız taahhüt ettikleri sermaye payları ile sorumludur.
- GELİR VE KURUMLAR VERGİSİArızi kazançArızi kazanç, süreklilik taşımayan, bir defalık ya da ara sıra yapılan ticari işlemlerden veya kanunda sayılan özel durumlardan elde edilen kazançtır.
- SGK VE BORDROAsgari ücretAsgari ücret, iş sözleşmesiyle çalışan işçiye normal çalışma süresi karşılığında ödenmesi zorunlu en düşük ücrettir. Asgari Ücret Tespit Komisyonunca en geç iki yılda bir belirlenir.
- SGK VE BORDROAsgari ücret istisnasıAsgari ücret istisnası, çalışanın ücretinin asgari ücrete isabet eden kısmının gelir vergisinden ve damga vergisinden istisna tutulmasıdır. 2022'den beri uygulanmaktadır.
B
- SGK VE BORDROBağ-Kur (4/b sigortalılığı)Bağ-Kur, kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanların tabi olduğu sigortalılık türünün yaygın adıdır; kanundaki karşılığı 4/b sigortalılığıdır.
- GELİR VE KURUMLAR VERGİSİBasit usulBasit usul, kanunda belirtilen şartları birlikte taşıyan küçük esnafın ticari kazancının, hasılat ile giderler arasındaki fark olarak sade bir yöntemle tespit edildiği vergilendirme usulüdür.
- VERGİ USULÜBeyannameBeyanname, mükellefin vergiye esas bilgilerini ve hesapladığı vergiyi vergi dairesine bildirdiği resmî belgedir. Bugün beyannamelerin neredeyse tamamı elektronik ortamda verilir.
- MUHASEBE VE DEFTERLERBilançoBilanço, işletmenin belirli bir tarihteki varlıklarını (aktif) ve bu varlıkların hangi kaynaklarla finanse edildiğini (pasif: borçlar ve öz kaynaklar) gösteren mali tablodur.
- MUHASEBE VE DEFTERLERBilanço esasıBilanço esası, birinci sınıf tüccarların ve sermaye şirketlerinin yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defteri tutarak çift taraflı kayıt sistemiyle muhasebe yaptığı defter tutma usulüdür.
- SGK VE BORDROBrüt ücretBrüt ücret, çalışanın vergi ve sigorta kesintileri yapılmadan önceki toplam ücretidir. Sigorta primleri, gelir vergisi ve damga vergisi bu tutar üzerinden hesaplanır.
C
D
- DİĞER VERGİLERDamga vergisiDamga vergisi, sözleşme, taahhütname, makbuz ve bordro gibi kanuna ekli tabloda sayılan kâğıtların düzenlenmesi üzerine alınan vergidir. Vergiyi doğuran olay kâğıdın imzalanmasıdır.
- MUHASEBE VE DEFTERLERDefter tasdikiDefter tasdiki, kanunda sayılan defterlerin kullanılmaya başlanmadan önce noter veya vergi dairesine onaylatılmasıdır. Yevmiye, envanter ve işletme defterleri tasdike tabidir.
- MUHASEBE VE DEFTERLERDefter ve belge saklama süresiVergi Usul Kanunu'na göre defter tutanlar defterlerini ve belgelerini ilgili oldukları yılı izleyen yıldan başlayarak beş yıl saklamak zorundadır. Ticaret Kanunu'nda ve SGK mevzuatında bu süre on yıldır.
- MUHASEBE VE DEFTERLERDefteri kebirDefteri kebir, yevmiye defterine kaydedilen işlemlerin buradan alınarak hesaplara göre sınıflandırıldığı ve her hesabın ayrı ayrı izlendiği defterdir.
- GELİR VE KURUMLAR VERGİSİDeğer artışı kazancıDeğer artışı kazancı, kanunda sayılan mal ve hakların elden çıkarılmasından, yani satışından doğan kazançtır. Örneğin satın alındıktan sonra beş yıl içinde satılan bir taşınmazın satış kazancı bu kapsama girer.
- MUHASEBE VE DEFTERLERDeğersiz alacakDeğersiz alacak, bir mahkeme kararına veya kanaat verici bir belgeye göre tahsiline artık imkân kalmayan alacaktır. Bu alacaklar kayıtlı değeriyle zarar yazılarak yok edilir.
- KATMA DEĞER VERGİSİDevreden KDVDevreden KDV, bir dönemde indirilecek KDV'nin hesaplanan KDV'den fazla olması hâlinde aradaki farktır. Bu fark iade edilmez, sonraki dönemlerin hesaplanan KDV'sinden indirilmek üzere devreder.
E
- BELGELER VE E-BELGEe-Arşiv faturae-Arşiv fatura, e-Fatura sistemine kayıtlı olmayan alıcılara (nihai tüketiciler dahil) elektronik ortamda düzenlenen faturadır.
- BELGELER VE E-BELGEe-Beyannamee-Beyanname, vergi beyannamelerinin ve bildirimlerin Gelir İdaresinin elektronik sistemi üzerinden internet aracılığıyla verilmesidir. Beyannamelerin büyük bölümü için zorunludur.
- BELGELER VE E-BELGEe-Deftere-Defter, Vergi Usul Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu'na göre tutulması zorunlu defterlerin (başta yevmiye defteri ve defteri kebir) elektronik ortamda oluşturulması, saklanması ve onaylanmasıdır.
- BELGELER VE E-BELGEe-Faturae-Fatura, e-Fatura sistemine kayıtlı kullanıcılar arasında elektronik ortamda düzenlenen, iletilen ve saklanan faturadır. Kâğıt faturayla aynı hukuki niteliğe sahiptir.
- BELGELER VE E-BELGEe-İrsaliyee-İrsaliye, kâğıt sevk irsaliyesiyle aynı hukuki niteliğe sahip olan ve elektronik ortamda düzenlenip alıcıya iletilen irsaliyedir.
- BELGELER VE E-BELGEe-Serbest meslek makbuzue-SMM, serbest meslek makbuzunun Gelir İdaresi sistemi veya özel entegratörler üzerinden elektronik ortamda düzenlenmesi, iletilmesi ve saklanmasıdır.
- VERGİ USULÜe-Tebligate-Tebligat, vergi idaresinin yazılarını, ihbarnamelerini ve diğer tebliğlerini mükellefin elektronik adresine göndermesidir. Kanunda sayılan mükellefler için sistemi kullanmak zorunludur.
- DİĞER VERGİLEREmlak vergisiEmlak vergisi, Türkiye sınırları içindeki binalar ile arazi ve arsalar üzerinden, bunların maliklerinden alınan ve belediyelerce tahsil edilen yıllık vergidir.
- MUHASEBE VE DEFTERLEREnflasyon düzeltmesiEnflasyon düzeltmesi, bilanço esasına göre defter tutanların mali tablolarındaki parasal olmayan kıymetleri, kanundaki şartlar oluştuğunda fiyat endeksiyle güncelleyerek enflasyonun etkisinden arındırmasıdır.
- MUHASEBE VE DEFTERLEREnvanterEnvanter, bilanço günündeki mevcutların, alacakların ve borçların sayılarak, ölçülerek, tartılarak ve değerlenerek kesin ve ayrıntılı biçimde tespit edilmesidir.
- ŞİRKETLER VE TİCARETEsas sözleşmeEsas sözleşme, şirketin unvanını, merkezini, işletme konusunu, sermayesini ve yönetim düzenini belirleyen kuruluş sözleşmesidir. Limited şirkette "şirket sözleşmesi" adını taşır.
- ŞİRKETLER VE TİCARETEsnafEsnaf, ekonomik faaliyeti sermayesinden çok bedenî çalışmasına dayanan ve geliri Cumhurbaşkanı kararında belirlenen sınırı aşmayan, sanat veya ticaretle uğraşan kişidir.
- GELİR VE KURUMLAR VERGİSİEsnaf muaflığıEsnaf muaflığı, kanunda sayılan şekillerde ve sınırlar içinde çalışan küçük ticaret ve sanat erbabının gelir vergisinden muaf tutulmasıdır. Muaf esnaf defter tutmaz ve beyanname vermez.
F
- BELGELER VE E-BELGEFaturaFatura, satılan mal veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı tutarı göstermek üzere malı satan ya da işi yapan tarafından müşteriye verilen ticari belgedir.
- SGK VE BORDROFazla çalışmaFazla çalışma, kanunda yazılı koşullar çerçevesinde haftalık 45 saati aşan çalışmadır. Her bir saat fazla çalışma için normal saat ücretinin yüzde elli fazlası ödenir.
G
- GELİR VE KURUMLAR VERGİSİGayrimenkul sermaye iradıGMSİGayrimenkul sermaye iradı (GMSİ), arazi, bina ve kanunda sayılan diğer mal ve hakların kiraya verilmesinden elde edilen gelirdir. Günlük dilde kira geliri olarak bilinir.
- TAHSİLAT, CEZA VE UYUŞMAZLIKGecikme faiziGecikme faizi, ikmalen, re'sen veya idarece tarh edilen vergilerde, verginin normal vadesinden tarhiyatın yapıldığı tarihe kadar geçen süre için hesaplanan faizdir.
- TAHSİLAT, CEZA VE UYUŞMAZLIKGecikme zammıGecikme zammı, vadesinde ödenmeyen amme alacağına vadenin bitiminden itibaren her ay için ayrı ayrı uygulanan zamdır; ay kesirleri için günlük olarak hesaplanır.
- GELİR VE KURUMLAR VERGİSİGeçici vergiGeçici vergi, ticari kazanç sahipleri, serbest meslek erbabı ve kurumların cari yılın vergisine mahsup edilmek üzere üçer aylık dönem kazançları üzerinden ödediği peşin vergidir.
- GELİR VE KURUMLAR VERGİSİGeçmiş yıl zararıGeçmiş yıl zararı, önceki yılların beyannamelerinde yer alan ve sonraki yılların kazancından indirilebilen zarardır. Zarar en fazla beş yıl boyunca taşınabilir.
- MUHASEBE VE DEFTERLERGelir tablosuGelir tablosu, işletmenin bir hesap dönemindeki satışlarını, maliyetlerini, giderlerini ve sonuçta oluşan kâr veya zararı gösteren mali tablodur.
- GELİR VE KURUMLAR VERGİSİGelir vergisiGelir vergisi, gerçek kişilerin bir takvim yılı içinde elde ettikleri kazanç ve iratların safi tutarı üzerinden alınan vergidir. Şirketlerin kazancı ise gelir vergisine değil kurumlar vergisine tabidir.
- GELİR VE KURUMLAR VERGİSİGelir vergisi tarifesiGelir vergisi tarifesi, gelirin dilimlere ayrılıp her dilime ayrı bir oran uygulandığı artan oranlı vergi cetvelidir. Dilim tutarları her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellenir.
- GELİR VE KURUMLAR VERGİSİGenç girişimci istisnasıGenç girişimci istisnası, ilk defa ticari, zirai veya mesleki faaliyete başlayan ve başlangıç tarihinde 29 yaşını doldurmamış kişilerin, üç vergilendirme dönemi boyunca kazançlarının kanundaki tutara kadar olan kısmının gelir vergisinden istisna tutulmasıdır.
- ŞİRKETLER VE TİCARETGenel kurulGenel kurul, şirket ortaklarının şirket işlerine ilişkin haklarını kullandığı ve en önemli kararların alındığı organdır.
- GELİR VE KURUMLAR VERGİSİGider (vergide indirilebilir gider)Vergide gider, kazancın elde edilmesi ve işin sürdürülmesi için yapılan ve kanun gereği kazançtan indirilebilen harcamadır. Gider olarak indirilebilmesi için faaliyetle ilgili olması ve belgeye dayanması gerekir.
- BELGELER VE E-BELGEGider pusulasıGider pusulası, belge düzenleme zorunluluğu bulunmayan kişilere yaptırılan işler veya onlardan satın alınan mallar için alıcı tarafından düzenlenip satıcıya imzalatılan belgedir.
H
- TAHSİLAT, CEZA VE UYUŞMAZLIKHacizHaciz, ödenmeyen amme alacağının tahsili için borçlunun menkul ve gayrimenkul malları, alacakları ve hakları üzerine tahsil dairesince el konulmasıdır.
- KATMA DEĞER VERGİSİHesaplanan KDVHesaplanan KDV, işletmenin vergiye tabi satışları ve hizmetleri üzerinden faturada gösterdiği katma değer vergisidir. Beyannamede ödenecek vergi bu tutardan indirilecek KDV düşülerek bulunur.
İ
- SGK VE BORDROİhbar tazminatıİhbar tazminatı, belirsiz süreli iş sözleşmesini kanundaki bildirim süresine uymadan fesheden tarafın, bu sürelere ait ücret tutarında karşı tarafa ödediği tazminattır.
- KATMA DEĞER VERGİSİİhracat istisnasıİhracat istisnası, yurt dışındaki müşteriye yapılan ve malın Türkiye gümrük bölgesinden çıkarak bir dış ülkeye ulaştığı teslimlerin KDV'den istisna tutulmasıdır. Yurt dışındaki müşteriler için yapılan hizmetler de bu kapsamdadır.
- TAHSİLAT, CEZA VE UYUŞMAZLIKİhtirazi kayıtİhtirazi kayıt, mükellefin bir beyannameyi verirken beyanın kendi iradesine aykırı olduğunu ve dava açma hakkını saklı tuttuğunu belirtmesidir.
- VERGİ USULÜİkmalen tarhİkmalen tarh, daha önce tarh edilmiş bir vergiye ilişkin olarak sonradan ortaya çıkan ve belgelere dayanılarak miktarı tespit edilen matrah farkı üzerinden ek vergi tarh edilmesidir.
- KATMA DEĞER VERGİSİİndirilecek KDVİndirilecek KDV, işletmenin faaliyetine ilişkin alışlarında fatura ve benzeri belgelerde gösterilip ödediği, satışlardaki KDV'den düşebileceği katma değer vergisidir.
- KATMA DEĞER VERGİSİİndirimli KDV oranıİndirimli KDV oranı, Cumhurbaşkanının kanundaki yetkiye dayanarak belirli mal ve hizmetler için genel orandan düşük olarak belirlediği KDV oranıdır.
- SGK VE BORDROİş sözleşmesiİş sözleşmesi, bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi, diğer tarafın (işveren) da ücret ödemeyi üstlendiği sözleşmedir.
- VERGİ USULÜİşe başlama bildirimiİşe başlama bildirimi, ticari, mesleki veya kurumsal faaliyete başlayanların bu durumu vergi dairesine bildirmesidir. Vergi mükellefiyeti bu bildirimle kayda geçer.
- MUHASEBE VE DEFTERLERİşletme hesabı esasıİşletme hesabı esası, ikinci sınıf tüccarların gelir ve giderlerini tek bir işletme defterine kaydederek kazancını hasılat ile gider farkı üzerinden bulduğu defter tutma usulüdür.
- SGK VE BORDROİşsizlik sigortasıİşsizlik sigortası, kendi istek ve kusuru dışında işini kaybeden sigortalılara kanundaki şartlarla işsizlik ödeneği sağlayan zorunlu sigortadır. Primi sigortalı, işveren ve devlet birlikte öder.
- SGK VE BORDROİşyeri bildirgesiİşyeri bildirgesi, sigortalı çalıştıracak işverenin işyerini Sosyal Güvenlik Kurumuna tescil ettirmek için verdiği belgedir. En geç sigortalı çalıştırmaya başlanan tarihte verilir.
- TAHSİLAT, CEZA VE UYUŞMAZLIKİzaha davetİzaha davet, vergi incelemesine başlanmadan önce, idarenin verginin ziyaa uğradığına işaret eden bir ön tespiti hakkında mükellefi açıklama yapmaya çağırmasıdır.
K
- GELİR VE KURUMLAR VERGİSİKanunen kabul edilmeyen giderKKEGKanunen kabul edilmeyen gider (KKEG), işletmenin muhasebe kayıtlarında gider olarak yer alsa da vergi matrahının hesabında kazançtan indirilmesine kanunun izin vermediği harcamadır.
- KATMA DEĞER VERGİSİKatma değer vergisiKDVKatma değer vergisi (KDV), mal teslimi ve hizmet ifası ile ithalat üzerinden alınan, yükü nihai tüketiciye geçen bir harcama vergisidir. İşletmeler satışta tahsil ettikleri KDV'den alışlarda ödedikleri KDV'yi düşerek aradaki farkı öder.
- KATMA DEĞER VERGİSİKDV iadesiKDV iadesi, istisna ya da indirimli oran nedeniyle indirilemeyen ve işletmenin yüklendiği KDV'nin, kanundaki şartlar sağlandığında nakden veya borçlara mahsuben geri verilmesidir.
- KATMA DEĞER VERGİSİKDV istisnasıKDV istisnası, normalde KDV'ye tabi olan bir teslim veya hizmetin kanun gereği KDV hesaplanmadan yapılmasıdır. Tam istisnada işleme ait yüklenilen KDV indirilebilir veya iade alınabilir; kısmi istisnada indirilemez.
- KATMA DEĞER VERGİSİKDV tevkifatıKDV tevkifatı, faturadaki KDV'nin tamamının veya bir kısmının satıcıya ödenmeyip alıcı tarafından sorumlu sıfatıyla vergi dairesine yatırılmasıdır. Amaç, vergi güvenliğinin riskli olduğu işlemlerde KDV'nin kaybolmasını önlemektir.
- SGK VE BORDROKıdem tazminatıKıdem tazminatı, en az bir yıl çalışmış işçinin iş sözleşmesi kanunda sayılan nedenlerle sona erdiğinde, her tam çalışma yılı için 30 günlük ücreti tutarında işverence ödenen tazminattır.
- GELİR VE KURUMLAR VERGİSİKurumlar vergisiKurumlar vergisi, sermaye şirketleri, kooperatifler, iktisadi kamu kuruluşları, dernek ve vakıflara ait iktisadi işletmeler ile iş ortaklıklarının kazançları üzerinden alınan vergidir.
- SGK VE BORDROKümülatif vergi matrahıKümülatif vergi matrahı, bir çalışanın yılbaşından itibaren aynı işverenden aldığı ücretlerin gelir vergisi matrahlarının toplamıdır. Her ayın vergisi bu toplamın düştüğü tarife dilimine göre hesaplanır.
L
M
- BELGELER VE E-BELGEMali mühürNESMali mühür, tüzel kişilerin elektronik belgelerini (e-Fatura, e-Defter ve benzerleri) imzalamak için kullandığı, Gelir İdaresi adına üretilen elektronik sertifikadır. Gerçek kişiler aynı iş için nitelikli elektronik sertifika (e-imza) kullanır.
- MUHASEBE VE DEFTERLERMaliyet bedeliMaliyet bedeli, bir iktisadi kıymetin edinilmesi veya değerinin artırılması için yapılan ödemelerle bunlara bağlı giderlerin toplamıdır. Vergi Usul Kanunu'ndaki temel değerleme ölçülerinden biridir.
- VERGİ USULÜMatrahMatrah, vergi oranının uygulandığı tutar ya da ölçüdür; vergi, matrah ile oranın çarpımıyla hesaplanır. KDV'de işlemin bedeli, gelir vergisinde safi kazanç matrahtır.
- GELİR VE KURUMLAR VERGİSİMenkul sermaye iradıMSİMenkul sermaye iradı (MSİ), ticari, zirai veya mesleki faaliyet dışında, nakdi sermaye ya da para ile temsil edilen değerlerden elde edilen kâr payı, faiz ve benzeri gelirlerdir.
- MUHASEBE VE DEFTERLERMizanMizan, belirli bir tarihte defteri kebirdeki bütün hesapların borç ve alacak toplamları ile bakiyelerinin bir arada gösterildiği kontrol tablosudur.
- DİĞER VERGİLERMotorlu taşıtlar vergisiMTVMotorlu taşıtlar vergisi (MTV), trafik siciline veya kanunda sayılan diğer sicillere kayıtlı motorlu taşıtlar için, sicilde adına kayıtlı olanlardan her yıl alınan vergidir.
- GELİR VE KURUMLAR VERGİSİMuhtasar ve prim hizmet beyannamesiMUHSGKMuhtasar ve prim hizmet beyannamesi, işverenlerin ve stopaj yapanların kestikleri vergileri ve çalışanlarının sigorta prim ve hizmet bilgilerini tek beyannameyle bildirdiği beyannamedir.
- VERGİ USULÜMücbir sebepMücbir sebep, vergi ödevlerinin yerine getirilmesini engelleyen ve kişinin iradesi dışında gelişen durumlardır. Mücbir sebep süresince vergi süreleri işlemez.
- VERGİ USULÜMükellefMükellef, vergi kanunlarına göre kendisine vergi borcu düşen gerçek veya tüzel kişidir. Kısaca vergiyi asıl ödemesi gereken kişi ya da kurumdur.
- BELGELER VE E-BELGEMüstahsil makbuzuMüstahsil makbuzu, gerçek usulde vergiye tabi olmayan çiftçilerden ürün satın alan tüccar ve çiftçilerin, ürün bedelini öderken düzenleyip çiftçiye imzalattığı belgedir.
N
Ö
- TAHSİLAT, CEZA VE UYUŞMAZLIKÖdeme emriÖdeme emri, vadesinde ödenmeyen amme alacağının 15 gün içinde ödenmesi veya mal bildiriminde bulunulması gerektiğini borçluya bildiren resmî belgedir. Cebren tahsil sürecinin ilk adımıdır.
- GELİR VE KURUMLAR VERGİSİÖrtülü sermayeÖrtülü sermaye, şirketin ortaklarından veya ortaklarla ilişkili kişilerden temin edip işletmede kullandığı borçların, dönem içinde herhangi bir tarihte öz sermayenin üç katını aşan kısmıdır.
- BELGELER VE E-BELGEÖzel entegratörÖzel entegratör, Gelir İdaresinden izin almış ve mükelleflerin e-Fatura, e-Arşiv, e-Defter ve benzeri elektronik belgelerini onlar adına düzenleme, iletme ve saklama hizmeti veren kuruluştur.
- TAHSİLAT, CEZA VE UYUŞMAZLIKÖzel usulsüzlük cezasıÖzel usulsüzlük cezası, fatura, gider pusulası, müstahsil makbuzu ve serbest meslek makbuzu gibi belgelerin verilmemesi, alınmaması veya gerçeğe aykırı düzenlenmesi gibi kanunda sayılan fiiller için kesilen cezadır.
- VERGİ USULÜÖzelgeÖzelge, mükellefin kendi vergi durumuyla ilgili tereddüt ettiği bir konuda Gelir İdaresi Başkanlığına yazılı olarak sorduğu soruya verilen resmî cevaptır.
P
- ŞİRKETLER VE TİCARETPay devri (limited şirkette)Limited şirkette pay devri, bir ortağın esas sermaye payını başkasına devretmesidir. Devir yazılı yapılır, imzalar noterce onaylanır ve kural olarak genel kurulun onayıyla geçerli olur.
- BELGELER VE E-BELGEPerakende satış fişi ve ÖKC fişiPerakende satış fişi ve ödeme kaydedici cihaz (ÖKC) fişi, fatura düzenlenmesi zorunlu olmayan perakende satışlarda satışın ve tahsil edilen bedelin belgelendirildiği belgelerdir.
- TAHSİLAT, CEZA VE UYUŞMAZLIKPişmanlık ve ıslahPişmanlık ve ıslah, vergi ziyaına yol açan bir hatasını kendiliğinden fark eden mükellefin bunu dilekçeyle haber verip kanundaki şartlarla düzeltmesi hâlinde vergi ziyaı cezası kesilmemesidir.
- SGK VE BORDROPrime esas kazançSPEKPrime esas kazanç, sigorta primlerinin hesaplandığı kazanç tutarıdır. Hizmet akdiyle çalışanlarda hak edilen ücretler, prim, ikramiye ve benzeri ödemelerden oluşur.
R
S
- TAHSİLAT, CEZA VE UYUŞMAZLIKSahte belge ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belgeSMİYBSahte belge, gerçek bir muamele veya durum olmadığı hâlde varmış gibi düzenlenen belgedir; muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge ise gerçek bir işleme dayanmakla birlikte bu işlemi mahiyet veya miktar itibarıyla gerçeğe aykırı yansıtan belgedir.
- GELİR VE KURUMLAR VERGİSİSerbest meslek kazancıSerbest meslek kazancı, sermayeden çok kişisel çalışmaya, bilimsel veya mesleki bilgiye dayanan ve ticari nitelik taşımayan işlerin, bir işverene bağlı olmadan kendi ad ve hesabına yapılmasından doğan kazançtır.
- MUHASEBE VE DEFTERLERSerbest meslek kazanç defteriSerbest meslek kazanç defteri, serbest meslek erbabının mesleki giderlerini ve tahsil ettiği hasılatı kaydettiği defterdir.
- BELGELER VE E-BELGESerbest meslek makbuzuSMMSerbest meslek makbuzu, serbest meslek erbabının mesleki faaliyetine ilişkin her türlü tahsilatı için düzenlediği ve bir nüshasını müşteriye verdiği belgedir.
- VERGİ USULÜSerbest muhasebeci mali müşavirSMMMSerbest muhasebeci mali müşavir (SMMM), işletmelerin defterlerini tutma, mali tablo ve beyannamelerini düzenleme ve bu konularda danışmanlık yapma yetkisine sahip meslek mensubudur.
- BELGELER VE E-BELGESevk irsaliyesiSevk irsaliyesi, malın satıcıdan alıcıya ya da bir yerden başka bir yere taşınması sırasında malla birlikte bulundurulan ve malın cinsini, miktarını ve nereye gönderildiğini gösteren belgedir.
- SGK VE BORDROSGK teşvikleriSGK teşvikleri, işverenlerin sigorta primi yükünü belirli şartlarla azaltan indirim ve desteklerdir. En yaygını, primini düzenli ödeyen işverenlere işveren hissesinde uygulanan beş puanlık indirimdir.
- SGK VE BORDROSigortalı işe giriş bildirgesiSigortalı işe giriş bildirgesi, işverenin hizmet akdiyle çalıştıracağı kişiyi Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirdiği belgedir. Kural olarak çalışan işe başlamadan önce verilir.
- SGK VE BORDROSigortalı işten ayrılış bildirgesiSigortalı işten ayrılış bildirgesi, hizmet akdi sona eren çalışanın ayrılışının ve ayrılış nedeninin Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirildiği belgedir.
- SGK VE BORDROSigortalılık (4/a, 4/b, 4/c)SSKSigortalılık, kişinin Sosyal Güvenlik Kurumu kapsamında kısa ve uzun vadeli sigorta kollarına tabi olmasıdır. Kanun sigortalıları çalışma biçimine göre 4/a, 4/b ve 4/c olarak üç gruba ayırır.
- KATMA DEĞER VERGİSİSorumlu sıfatıyla KDV beyanıSorumlu sıfatıyla KDV beyanı, başkasına ait KDV'nin kanun gereği alıcı tarafından 2 No.lu KDV beyannamesiyle beyan edilip ödenmesidir.
- GELİR VE KURUMLAR VERGİSİSosyal içerik üreticisi istisnasıSosyal içerik üreticisi istisnası, internet üzerinden içerik paylaşanların ve mobil uygulama geliştirenlerin bu faaliyetlerden elde ettiği kazancın, şartlar sağlandığında gelir vergisinden istisna tutulmasıdır.
- GELİR VE KURUMLAR VERGİSİStopajStopaj, belirli ödemeleri yapan kişi veya kurumun, ödeme sırasında karşı tarafın vergisini keserek vergi dairesine yatırmasıdır. Vergi gelir elde edilirken kaynağında alınmış olur.
Ş
- ŞİRKETLER VE TİCARETŞahıs işletmesiŞahıs işletmesi, tek bir gerçek kişinin kendi adına ve hesabına işlettiği, ayrı bir tüzel kişiliği olmayan işletmedir. Kazanç doğrudan işletme sahibinin geliri sayılır ve gelir vergisine tabidir.
- ŞİRKETLER VE TİCARETŞirket müdürüŞirket müdürü, limited şirketin yönetimini ve temsilini şirket sözleşmesine göre yürüten kişidir. En az bir ortağın şirketi yönetim ve temsil yetkisine sahip olması zorunludur.
- MUHASEBE VE DEFTERLERŞüpheli alacakŞüpheli alacak, ticari veya zirai kazancın elde edilmesiyle ilgili olup dava ya da icra aşamasında bulunan veya kanundaki şartlarla tahsili şüpheli hâle gelen alacaktır. Bu alacaklar için karşılık ayrılarak gider yazılabilir.
T
- ŞİRKETLER VE TİCARETTacirTacir, bir ticari işletmeyi kısmen de olsa kendi adına işleten kişidir. Ticaret şirketleri de tacir sayılır.
- VERGİ USULÜTahakkukTahakkuk, tarh ve tebliğ edilen bir verginin ödenmesi gereken aşamaya gelmesidir. Beyannameyle bildirilen vergilerde bu aşama tahakkuk fişiyle belgelenir.
- VERGİ USULÜTarhTarh, vergi alacağının kanunda gösterilen matrah ve oranlar üzerinden vergi dairesince hesaplanıp miktar olarak tespit edilmesidir. Verginin tutarını belirleyen idari işlemdir.
- ŞİRKETLER VE TİCARETTasfiyeTasfiye, sona erme kararı alınan şirketin alacaklarının toplanması, borçlarının ödenmesi ve kalan malvarlığının ortaklara dağıtılarak şirketin sicilden silinmesi sürecidir.
- TAHSİLAT, CEZA VE UYUŞMAZLIKTecil ve taksitlendirmeTecil, vadesinde ödenmesi veya haczin uygulanması borçluyu çok zor duruma düşürecek amme borcunun, borçlunun yazılı talebi üzerine faiz alınarak ve kanunda öngörülen azami süreyi geçmemek üzere ertelenmesi veya taksitlendirilmesidir.
- MUHASEBE VE DEFTERLERTek düzen hesap planıMSUGTTek düzen hesap planı, bilanço esasına göre defter tutan işletmelerin muhasebe kayıtlarında kullandığı, hesapların numara ve adlarıyla standartlaştırıldığı resmî hesap planıdır.
- ŞİRKETLER VE TİCARETTicaret siciliMERSİSTicaret sicili, tacirlere ve ticaret şirketlerine ilişkin kanunda öngörülen bilgilerin tescil edildiği ve kamuya açık tutulan resmî kayıttır. Ticaret ve sanayi odaları bünyesindeki ticaret sicili müdürlüklerince tutulur.
- GELİR VE KURUMLAR VERGİSİTicari kazançTicari kazanç, her türlü ticari ve sınai faaliyetten doğan kazançtır. Şahıs işletmelerinin, esnafın ve ortaklarının kazancı gelir vergisi açısından bu unsura girer.
- GELİR VE KURUMLAR VERGİSİTransfer fiyatlandırmasıTransfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı, kurumun ilişkili kişilerle mal veya hizmet alım-satımını emsallere uygunluk ilkesine aykırı bir bedelle yapmasıdır. Bu durumda kazanç örtülü olarak dağıtılmış sayılır.
U
- TAHSİLAT, CEZA VE UYUŞMAZLIKUsulsüzlük cezasıUsulsüzlük cezası, vergi kanunlarının şekle ve usule ilişkin hükümlerine uyulmaması hâlinde kesilen cezadır. Verginin eksik ödenmesine yol açmasa da uygulanır.
- TAHSİLAT, CEZA VE UYUŞMAZLIKUzlaşmaUzlaşma, vergi incelemesi veya tarhiyat sonucunda kesilen vergi ziyaı cezaları ile belirli tutarı aşan usulsüzlük cezaları konusunda mükellef ile idarenin uzlaşma komisyonu önünde anlaşmaya varmasıdır.
Ü
- GELİR VE KURUMLAR VERGİSİÜcret (gelir vergisinde)Gelir vergisinde ücret, işverene bağlı ve belirli bir işyerinde çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve aynî ödemeler ile para ile ölçülebilen menfaatlerdir.
- BELGELER VE E-BELGEÜcret bordrosuÜcret bordrosu, işverenin her ay ödediği ücretleri, kesintileri ve net ödemeleri çalışan bazında gösterdiği belgedir. Vergi Usul Kanunu'na göre işverenlerin tutması zorunludur.
V
- DİĞER VERGİLERVeraset ve intikal vergisiVeraset ve intikal vergisi, malların miras yoluyla ya da herhangi bir şekilde karşılıksız olarak (bağış gibi) bir kişiden diğerine geçmesi üzerine alınan vergidir.
- TAHSİLAT, CEZA VE UYUŞMAZLIKVergi davasıVergi davası, mükellefin tarhiyat, ceza, ödeme emri veya diğer vergi işlemlerine karşı vergi mahkemesinde açtığı iptal davasıdır. Dava açma süresi, özel bir süre öngörülmedikçe tebliğden itibaren otuz gündür.
- TAHSİLAT, CEZA VE UYUŞMAZLIKVergi incelemesiVergi incelemesi, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak amacıyla yetkili inceleme elemanlarınca mükellefin defter, kayıt ve belgelerinin incelenmesidir.
- VERGİ USULÜVergi levhasıVergi levhası, mükellefin beyan ettiği kazanç ve bu kazanç üzerinden tarh edilen vergiyi gösteren, vergi idaresince hazırlanan belgedir. Uygulamada internet vergi dairesinden elektronik olarak alınır.
- VERGİ USULÜVergi sorumlusuVergi sorumlusu, verginin ödenmesi bakımından vergi dairesine karşı muhatap olan kişidir. Vergi borcu başkasına ait olsa da kanun ödeme yükümlülüğünü ona yükler.
- TAHSİLAT, CEZA VE UYUŞMAZLIKVergi ziyaıVergi ziyaı, mükellefin veya sorumlunun vergilendirmeyle ilgili ödevlerini zamanında yerine getirmemesi ya da eksik yerine getirmesi yüzünden verginin zamanında tahakkuk ettirilmemesi veya eksik tahakkuk ettirilmesidir.
- TAHSİLAT, CEZA VE UYUŞMAZLIKVergi ziyaı cezasıVergi ziyaı cezası, vergi ziyaına sebep olunması hâlinde ziyaa uğratılan verginin bir katı tutarında kesilen cezadır. Ziyaa sahte belge gibi kaçakçılık fiilleriyle sebep olunmuşsa ceza üç kat uygulanır.
- VERGİ USULÜVergiyi doğuran olayVergiyi doğuran olay, vergi kanununun vergiyi bağladığı olayın gerçekleşmesi ya da hukuki durumun tamamlanmasıdır. Vergi alacağı bu anda doğar.
Y
- VERGİ USULÜYeminli mali müşavirYMMYeminli mali müşavir (YMM), mali müşavirlik işlerinin yanında mükelleflerin defter, kayıt ve belgelerini vergi mevzuatına uygunluk açısından inceleyip tasdik etme yetkisine sahip meslek mensubudur.
- MUHASEBE VE DEFTERLERYeniden değerlemeYeniden değerleme oranı, Vergi Usul Kanunu'na göre her yıl ilan edilen ve kanunlardaki maktu tutarların güncellenmesinde kullanılan orandır. Sürekli yeniden değerleme ise bilanço esasına göre defter tutanların amortismana tabi kıymetlerini bu oranla güncelleyebilmesidir.
- MUHASEBE VE DEFTERLERYevmiye defteriYevmiye defteri, kayda geçirilmesi gereken işlemlerin tarih sırasıyla ve madde madde, borç ve alacak hesapları gösterilerek kaydedildiği defterdir.
- GELİR VE KURUMLAR VERGİSİYıllık gelir vergisi beyannamesiYıllık gelir vergisi beyannamesi, gerçek kişilerin bir takvim yılında elde ettikleri ve beyana tabi gelirlerini toplu olarak bildirdikleri beyannamedir. İzleyen yılın mart ayında verilir.
- SGK VE BORDROYıllık ücretli izinYıllık ücretli izin, işyerinde deneme süresi dahil en az bir yıl çalışmış işçiye verilen ve ücretin ödendiği izindir. Hizmet süresine göre en az 14, 20 veya 26 gündür.
- GELİR VE KURUMLAR VERGİSİYurt içi asgari kurumlar vergisiYurt içi asgari kurumlar vergisi, hesaplanan kurumlar vergisinin indirim ve istisnalar düşülmeden önceki kurum kazancının yüzde 10'undan az olamayacağını öngören kuraldır. 2025 ve sonraki dönem kazançlarına uygulanır.
Z
- VERGİ USULÜZamanaşımıVergide zamanaşımı, kanunda belirtilen sürenin geçmesiyle vergi alacağının ortadan kalkmasıdır. Tarh zamanaşımı ve tahsil zamanaşımı olmak üzere iki ayrı süre vardır.
- GELİR VE KURUMLAR VERGİSİZirai kazançZirai kazanç, arazide, denizde, göl ve nehirlerde ekim, dikim, bakım, üretme, yetiştirme yoluyla ya da doğrudan doğruya tabiattan yararlanarak bitki, hayvan ve ürünlerinin elde edilmesinden doğan kazançtır.
ONLINE TALEP
Talebinizi dört adımda iletin
Hangi hizmete ihtiyacınız olduğunu seçin, işletmenizi kısaca anlatın, iletişim bilgilerinizi bırakın. Talebiniz doğrudan ofisimize düşer.
En kısa sürede dönüş yapılır.
- 01Hizmet seçimi
- 02İşletme bilgileri
- 03İletişim
- 04Özet