Kazanç işin bittiği yıl beyan edilir
Her yıl ayrı kâr-zarar hesaplanmaz. Hasılat ve giderler iş bazında ayrı izlenir; kâr veya zarar işin bittiği yıl kesin olarak tespit edilir ve tamamı o yılın beyannamesinde gösterilir.
YAPIM İŞLERİ
İnşaat işlerinde vergiyi zorlaştıran şey oran değil, zamanlamadır. İş birden fazla takvim yılına yayılıyorsa kazanç her yıl değil, işin bittiği yıl beyan edilir; hakedişlerden kesilen stopaj da o yıla kadar birikir. Bu kurallar baştan bilinmediğinde yıllarca yanlış beyan verilir ve kesilen vergi geri alınamaz.
TEMEL KURAL
Bir işin yıllara sari inşaat ve onarım işi sayılması için üç şartın birlikte bulunması gerekir: iş inşaat veya onarım işi olmalı, başkası hesabına ve bir taahhüde bağlı olarak yapılmalı ve birden fazla takvim yılına yayılmalıdır.
Her yıl ayrı kâr-zarar hesaplanmaz. Hasılat ve giderler iş bazında ayrı izlenir; kâr veya zarar işin bittiği yıl kesin olarak tespit edilir ve tamamı o yılın beyannamesinde gösterilir.
Aynı takvim yılı içinde başlayıp biten işlerde kazanç o yılın kazancıdır; geçici vergi dönemleri dahil genel hükümlere göre beyan edilir. Kendi nam ve hesabına yapılan inşaat da taahhüt bulunmadığı için bu kapsama girmez.
Her inşaat ve onarım işinin hasılat ve giderleri ayrı bir defterde veya defterin ayrı sayfalarında gösterilir. Ortak giderler kanunda belirlenen esaslara göre işlere dağıtılır.
| Tarih | Nasıl belirlenir |
|---|---|
| İşe başlama | Sözleşmede yer teslimi öngörülmüşse yerin teslim edildiği tarih; yoksa sözleşmede belirtilen başlangıç tarihi; hiçbiri yoksa sözleşme tarihi |
| İşin bitimi (kabule tabi işler) | Geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarih |
| İşin bitimi (diğer işler) | İşin fiilen tamamlandığı veya fiilen bırakıldığı tarih |
| Bitimden sonrası | Bitim tarihinden sonra yapılan giderler ve elde edilen hasılat, gerçekleştiği yılın kazancında dikkate alınır |
Başlangıç ve bitiş tarihleri kazancın hangi yıl beyan edileceğini belirlediği için yer teslim tutanağı ve onaylı geçici kabul tutanağı dosyada saklanmalıdır.
HAKEDİŞ
Oran 3491 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 1/3/2021'den itibaren %3'ten %5'e çıkarıldı. 9707 sayılı Karar ile 1/4/2025'ten itibaren bazı işler için %1'e indirildi; diğer işlerde %5 devam ediyor.
| İşin türü | Stopaj oranı | Başlangıç |
|---|---|---|
| Demiryolu hattı, tramvay, füniküler, monoray, metro ve şehir içi raylı ulaşım sistemleri inşaat ve onarım işleri | %1 | 1/4/2025 |
| Gemi inşaat ve onarım işleri | %1 | 1/4/2025 |
| Nükleer santral inşaat ve onarım işleri | %1 | 1/6/2026 |
| Diğer yıllara sari inşaat ve onarım işleri | %5 | 1/3/2021'den beri |
Oranlar hakedişi alan gerçek kişiler ve kurumlar için aynıdır. Oranlar Cumhurbaşkanı Kararı ile değiştirilebilir; sözleşme imzalanırken yürürlükteki oran teyit edilmelidir.
Ödemeyi yapan; kamu idaresi veya iktisadi kamu müessesesi, şirket ya da diğer bir kurum, dernek, vakıf (ve bunların iktisadi işletmeleri), kooperatif, iş ortaklığı, yatırım fonu yöneten, gerçek usulde vergilendirilen tüccar ve serbest meslek erbabı ya da kazancını bilanço veya zirai işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçi ise hakediş (avans dahil) üzerinden stopaj keser. Ödemeyi yapan bu sayılanlardan değilse stopaj yapılmaz.
Kesilen tutar, kesintiyi yapan tarafından muhtasar ve prim hizmet beyannamesiyle beyan edilip ödenir.
Bu işten kazanç beyan edilmez. Kesilen stopaj iş bazında biriktirilir; geçici vergiden de mahsup edilmez.
Kazanç, işin bittiği yılın yıllık beyannamesinde gösterilir. Yıllar boyunca bu iş için kesilen stopajın tamamı hesaplanan vergiden mahsup edilir.
Mahsuptan sonra kalan tutar, vergi dairesinin bildiriminden itibaren bir yıl içinde başvurulması hâlinde iade edilir. İade nakden veya diğer vergi borçlarına mahsuben yapılabilir; tutara göre inceleme raporu, yeminli mali müşavir raporu veya teminat istenebilir.
BEYAN
MALİYET
Birden fazla iş yürüten müteahhit, doğrudan bir işe ait olmayan genel giderleri ve ortak kullanılan makinelerin amortismanını kanunda belirlenen anahtarlarla işlere dağıtır.
| Durum | Dağıtım anahtarı |
|---|---|
| Yıl içinde birden fazla inşaat ve onarım işi birlikte yürütülüyorsa | O yılın ortak genel giderleri, işlere ait harcamaların birbirine oranına göre |
| İnşaat işleri bu kapsama girmeyen başka işlerle birlikte yürütülüyorsa | Ortak genel giderler, inşaat işlerine ait harcamalar ile diğer işlerin satış ve hasılat tutarlarının birbirine oranına göre |
| Tesisat, makine ve ulaştırma araçları ortak kullanılıyorsa | Amortismanlar, her işte kullanıldıkları gün sayısına göre |
Enflasyon düzeltmesi yapılan dönemlerde düzeltilmiş tutarlar esas alınır (GVK md. 43).
KATMA DEĞER VERGİSİ
Yapım işlerinde KDV'nin bir kısmını alıcı öder. Tevkifatın uygulanıp uygulanmayacağı alıcının niteliğine ve işin bedeline bağlıdır.
| Alıcı | Tevkifat |
|---|---|
| Belirlenmiş alıcılar (kamu idareleri, belediyeler, KİT'ler, bankalar, sigorta şirketleri, borsada işlem gören şirketler, OSB'ler ve tebliğde sayılan diğerleri) | Bedelden bağımsız olarak 4/10 |
| KDV mükellefi diğer alıcılar, işin KDV dahil bedeli 5 milyon TL ve üzerindeyse | 4/10 |
| KDV mükellefi diğer alıcılar, işin KDV dahil bedeli 5 milyon TL'nin altındaysa | Tevkifat yok |
| Taşerona devredilen kısım | İş ilk aşamada tevkifat kapsamındaysa (alıcı belirlenmiş alıcılardan biriyse ya da KDV mükellefi alıcıya yapılan işin KDV dahil bedeli 5 milyon TL ve üzerindeyse), işi devreden her yüklenici kendisine yapılan hizmetin KDV'si üzerinden 4/10 tevkifat yapar. İş bu kapsamda değilse, ilk yüklenici belirlenmiş alıcılardan biri olmadıkça taşeron faturalarında da tevkifat yapılmaz |
İş bedeli sonradan (proje genişlemesi, fiyat güncellemesi gibi nedenlerle) 5 milyon TL'yi aşarsa, aştığı tarihten itibaren tevkifat uygulanır. Tek bir işlemin KDV dahil bedeli Vergi Usul Kanunu md. 232'deki fatura düzenleme sınırını (2026 için 12.000 TL) aşmıyorsa tevkifat yapılmaz; bedel bu sınırın altına çekmek için parçalara bölünemez.
TAŞERON VE SGK
Bir işverenden, işyerindeki işin bir bölümünü alan ve bu iş için kendi işçilerini çalıştıran kişi alt işverendir. Sigortalılar alt işverenle sözleşme yapmış olsa bile asıl işveren, sosyal güvenlik yükümlülüklerinden alt işverenle birlikte sorumludur. Bu nedenle taşeronun bildirimlerini ve prim ödemelerini izlemek, asıl yüklenicinin kendi riskini yönetmesidir.
SORU VE CEVAP
Yıllara sari inşaat ve onarım işlerinde kazanç işin bittiği yıl beyan edilir; ara yıllarda bu işten kazanç beyan edilmez ve bu kazanç geçici vergi matrahına da girmez. Ancak diğer işleriniz ve faaliyetleriniz için yıllık ve geçici vergi yükümlülüğünüz devam eder.
Evet. Kesilen stopaj, işin bittiği yıl verilen beyannamede hesaplanan vergiden mahsup edilir. Mahsuptan artan kısım, vergi dairesinin bildiriminden itibaren bir yıl içinde başvurulursa nakden veya diğer borçlara mahsuben iade edilir. Bunun için hakediş ve kesinti belgelerinin iş bazında saklanması gerekir.
Hayır. 1/4/2025'ten itibaren demiryolu, metro, tramvay ve şehir içi raylı sistemler ile gemi inşaat ve onarım işlerinde oran %1'dir; 1/6/2026'dan itibaren nükleer santral inşaat ve onarım işleri de %1'e tabidir. Bunların dışındaki yıllara sari işlerde oran %5'tir.
Geçici ve kesin kabul usulüne tabi işlerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarih; diğer hâllerde işin fiilen tamamlandığı veya fiilen bırakıldığı tarih esas alınır. Bu tarih kazancın hangi yıl beyan edileceğini belirlediği için belgelenmelidir.
Alıcı KDV mükellefiyse ve işin KDV dahil bedeli 5 milyon TL veya üzerindeyse alıcı 4/10 oranında tevkifat yapar. Bedel 5 milyon TL'nin altındaysa ve alıcı belirlenmiş alıcılardan (kamu idaresi, banka, borsada işlem gören şirket gibi) değilse tevkifat uygulanmaz.
Üstlendiğiniz iş kendi sözleşmenize göre birden fazla takvim yılına yayılıyorsa, size yapılan hakediş ödemelerinden de stopaj kesilir. İşin niteliği sözleşmeye, yer teslim tarihine ve kabul tarihine göre belirlenir; her sözleşme ayrı değerlendirilmelidir.
REHBERLER
Evde üretim muafiyeti ve 2026 haddi, pazaryerinin kestiği %1 stopaj ve mahsubu, e-Fatura/e-Arşiv eşikleri, ETBİS, iade ve yurt dışı satış.
SERBEST MESLEKTahsil esası, e-Serbest Meslek Makbuzu, %20 stopaj ve mahsubu, indirilecek giderler, dört dönem geçici vergi, KDV ve tevkifat.
YURT DIŞI GELİRHizmet ihracında 2026'dan itibaren %100 kazanç indirimi ve transfer şartı, KDV istisnası, döviz tahsilatı, genç girişimci istisnası ve şirketlerde asgari kurumlar vergisi.
İÇERİK ÜRETİCİLERİSosyal içerik üreticiliği istisnası: kapsam, istisna belgesi, banka hesabı, %15 kesinti ve 2026 sınırı.
GAYRİMENKUL2026 konut kira istisnası 58.000 TL, götürü ve gerçek gider, konutta faiz indiriminin kaldırılması, işyeri kirasında %20 stopaj ve beyan sınırları.
TAŞIMACILIKKamyon ve çekicide gider kısıtının uygulanmaması, binek otomobilde 2026 sınırları, yük taşımacılığında 2/10 KDV tevkifatı, uluslararası taşımada istisna, irsaliye ve U-ETDS.
YİYECEK-İÇECEKAynı adisyonda iki KDV oranı, adisyon ve ödeme kaydedici cihaz, servis ücreti yasağı ve bahşiş, fire ve maliyet takibi, personel ve 2026 destekleri.
Rehberler genel çerçeveyi verir. Sizin somut durumunuzda hangi kuralın uygulanacağını birlikte netleştirelim.