İçeriğe geç

YAPIM İŞLERİ

Yıllara sari inşaat işlerinde vergi

İnşaat işlerinde vergiyi zorlaştıran şey oran değil, zamanlamadır. İş birden fazla takvim yılına yayılıyorsa kazanç her yıl değil, işin bittiği yıl beyan edilir; hakedişlerden kesilen stopaj da o yıla kadar birikir. Bu kurallar baştan bilinmediğinde yıllarca yanlış beyan verilir ve kesilen vergi geri alınamaz.

TEMEL KURAL

İş yıllara sari mi?

Bir işin yıllara sari inşaat ve onarım işi sayılması için üç şartın birlikte bulunması gerekir: iş inşaat veya onarım işi olmalı, başkası hesabına ve bir taahhüde bağlı olarak yapılmalı ve birden fazla takvim yılına yayılmalıdır.

Yıllara sari

Kazanç işin bittiği yıl beyan edilir

Her yıl ayrı kâr-zarar hesaplanmaz. Hasılat ve giderler iş bazında ayrı izlenir; kâr veya zarar işin bittiği yıl kesin olarak tespit edilir ve tamamı o yılın beyannamesinde gösterilir.

Yıllara sari değil

Genel esaslara göre

Aynı takvim yılı içinde başlayıp biten işlerde kazanç o yılın kazancıdır; geçici vergi dönemleri dahil genel hükümlere göre beyan edilir. Kendi nam ve hesabına yapılan inşaat da taahhüt bulunmadığı için bu kapsama girmez.

Birden fazla iş

Her iş ayrı izlenir

Her inşaat ve onarım işinin hasılat ve giderleri ayrı bir defterde veya defterin ayrı sayfalarında gösterilir. Ortak giderler kanunda belirlenen esaslara göre işlere dağıtılır.

TarihNasıl belirlenir
İşe başlamaSözleşmede yer teslimi öngörülmüşse yerin teslim edildiği tarih; yoksa sözleşmede belirtilen başlangıç tarihi; hiçbiri yoksa sözleşme tarihi
İşin bitimi (kabule tabi işler)Geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarih
İşin bitimi (diğer işler)İşin fiilen tamamlandığı veya fiilen bırakıldığı tarih
Bitimden sonrasıBitim tarihinden sonra yapılan giderler ve elde edilen hasılat, gerçekleştiği yılın kazancında dikkate alınır

Başlangıç ve bitiş tarihleri kazancın hangi yıl beyan edileceğini belirlediği için yer teslim tutanağı ve onaylı geçici kabul tutanağı dosyada saklanmalıdır.

HAKEDİŞ

Kesilen stopaj kaybolmaz

Yıllara sari inşaat ve onarım işlerinde stopaj%5

Oran 3491 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 1/3/2021'den itibaren %3'ten %5'e çıkarıldı. 9707 sayılı Karar ile 1/4/2025'ten itibaren bazı işler için %1'e indirildi; diğer işlerde %5 devam ediyor.

İşin türüStopaj oranıBaşlangıç
Demiryolu hattı, tramvay, füniküler, monoray, metro ve şehir içi raylı ulaşım sistemleri inşaat ve onarım işleri%11/4/2025
Gemi inşaat ve onarım işleri%11/4/2025
Nükleer santral inşaat ve onarım işleri%11/6/2026
Diğer yıllara sari inşaat ve onarım işleri%51/3/2021'den beri

Oranlar hakedişi alan gerçek kişiler ve kurumlar için aynıdır. Oranlar Cumhurbaşkanı Kararı ile değiştirilebilir; sözleşme imzalanırken yürürlükteki oran teyit edilmelidir.

  1. 01

    Hakediş ödenir

    Ödemeyi yapan; kamu idaresi veya iktisadi kamu müessesesi, şirket ya da diğer bir kurum, dernek, vakıf (ve bunların iktisadi işletmeleri), kooperatif, iş ortaklığı, yatırım fonu yöneten, gerçek usulde vergilendirilen tüccar ve serbest meslek erbabı ya da kazancını bilanço veya zirai işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçi ise hakediş (avans dahil) üzerinden stopaj keser. Ödemeyi yapan bu sayılanlardan değilse stopaj yapılmaz.

  2. 02

    Beyan

    Kesilen tutar, kesintiyi yapan tarafından muhtasar ve prim hizmet beyannamesiyle beyan edilip ödenir.

  3. 03

    İş devam ederken

    Bu işten kazanç beyan edilmez. Kesilen stopaj iş bazında biriktirilir; geçici vergiden de mahsup edilmez.

  4. 04

    İş bittiğinde

    Kazanç, işin bittiği yılın yıllık beyannamesinde gösterilir. Yıllar boyunca bu iş için kesilen stopajın tamamı hesaplanan vergiden mahsup edilir.

  5. 05

    Artan tutar

    Mahsuptan sonra kalan tutar, vergi dairesinin bildiriminden itibaren bir yıl içinde başvurulması hâlinde iade edilir. İade nakden veya diğer vergi borçlarına mahsuben yapılabilir; tutara göre inceleme raporu, yeminli mali müşavir raporu veya teminat istenebilir.

BEYAN

Geçici vergi ve ara yıllar

  • Yıllara sari inşaat ve onarım işlerinden doğan kazanç geçici vergi matrahına dahil edilmez.
  • Bu işlerden kesilen stopaj geçici vergiden mahsup edilmez; yalnızca işin bittiği yılın yıllık beyannamesinde mahsup edilir.
  • Aynı mükellefin yıllara sari olmayan işleri ve diğer faaliyetleri için yıllık ve geçici vergi beyan yükümlülüğü ayrıca devam eder.
  • İş zararla biterse zarar, işin bittiği yılın beyannamesinde dikkate alınır.

MALİYET

Ortak giderlerin dağıtımı

Birden fazla iş yürüten müteahhit, doğrudan bir işe ait olmayan genel giderleri ve ortak kullanılan makinelerin amortismanını kanunda belirlenen anahtarlarla işlere dağıtır.

DurumDağıtım anahtarı
Yıl içinde birden fazla inşaat ve onarım işi birlikte yürütülüyorsaO yılın ortak genel giderleri, işlere ait harcamaların birbirine oranına göre
İnşaat işleri bu kapsama girmeyen başka işlerle birlikte yürütülüyorsaOrtak genel giderler, inşaat işlerine ait harcamalar ile diğer işlerin satış ve hasılat tutarlarının birbirine oranına göre
Tesisat, makine ve ulaştırma araçları ortak kullanılıyorsaAmortismanlar, her işte kullanıldıkları gün sayısına göre

Enflasyon düzeltmesi yapılan dönemlerde düzeltilmiş tutarlar esas alınır (GVK md. 43).

  • Her iş için ayrı maliyet hesabı açılır; şantiye bazında izleme yapılır.
  • Taşerona yaptırılan işler, taşeron hakedişleriyle birlikte ilgili işin maliyetine alınır.
  • Şantiyeye giden malzemenin sevk belgeleri maliyet kaydıyla eşleştirilir.
  • Dağıtım anahtarının her yıl aynı esasla ve belgelenerek uygulanması, incelemede en çok sorgulanan noktadır.

KATMA DEĞER VERGİSİ

Yapım işlerinde KDV tevkifatı

Yapım işlerinde KDV'nin bir kısmını alıcı öder. Tevkifatın uygulanıp uygulanmayacağı alıcının niteliğine ve işin bedeline bağlıdır.

AlıcıTevkifat
Belirlenmiş alıcılar (kamu idareleri, belediyeler, KİT'ler, bankalar, sigorta şirketleri, borsada işlem gören şirketler, OSB'ler ve tebliğde sayılan diğerleri)Bedelden bağımsız olarak 4/10
KDV mükellefi diğer alıcılar, işin KDV dahil bedeli 5 milyon TL ve üzerindeyse4/10
KDV mükellefi diğer alıcılar, işin KDV dahil bedeli 5 milyon TL'nin altındaysaTevkifat yok
Taşerona devredilen kısımİş ilk aşamada tevkifat kapsamındaysa (alıcı belirlenmiş alıcılardan biriyse ya da KDV mükellefi alıcıya yapılan işin KDV dahil bedeli 5 milyon TL ve üzerindeyse), işi devreden her yüklenici kendisine yapılan hizmetin KDV'si üzerinden 4/10 tevkifat yapar. İş bu kapsamda değilse, ilk yüklenici belirlenmiş alıcılardan biri olmadıkça taşeron faturalarında da tevkifat yapılmaz

İş bedeli sonradan (proje genişlemesi, fiyat güncellemesi gibi nedenlerle) 5 milyon TL'yi aşarsa, aştığı tarihten itibaren tevkifat uygulanır. Tek bir işlemin KDV dahil bedeli Vergi Usul Kanunu md. 232'deki fatura düzenleme sınırını (2026 için 12.000 TL) aşmıyorsa tevkifat yapılmaz; bedel bu sınırın altına çekmek için parçalara bölünemez.

  • Kapsam geniştir: bina, yol, köprü, tünel, altyapı, enerji ve benzeri her türlü inşaat işiyle birlikte bu yapılara ilişkin tesisat, imalat, boya badana dahil bakım-onarım, dekorasyon, restorasyon, çevre düzenleme, yıkma, güçlendirme ve montaj işleri de tevkifata girer.
  • Yapım işiyle birlikte verilen mimarlık, mühendislik, etüt ve proje hizmetleri de 4/10 tevkifat kapsamındadır; bunlar ayrı ve bağımsız verilirse farklı bir tevkifat bölümüne tabi olur.
  • Taşerona devrin yazılı sözleşmeye dayanıp dayanmaması tevkifat uygulamasını değiştirmez.
  • Asıl yüklenici belirlenmiş alıcılardan biriyse, işin ilk aşamada tevkifat kapsamına girmediği hâllerde de taşeron faturalarında tevkifat yapılır.

TAŞERON VE SGK

Alt işveren ilişkisinde dikkat

Bir işverenden, işyerindeki işin bir bölümünü alan ve bu iş için kendi işçilerini çalıştıran kişi alt işverendir. Sigortalılar alt işverenle sözleşme yapmış olsa bile asıl işveren, sosyal güvenlik yükümlülüklerinden alt işverenle birlikte sorumludur. Bu nedenle taşeronun bildirimlerini ve prim ödemelerini izlemek, asıl yüklenicinin kendi riskini yönetmesidir.

  • Sigortalı işe giriş bildirgesi kural olarak çalışma başlamadan önce verilir; inşaat işyerlerinde ise en geç çalışmaya başlatıldığı gün verilebilir. Bu süre kaçırılırsa idari para cezası uygulanır.
  • SGK, işin niteliği ve büyüklüğüne göre bildirilmesi gereken asgari işçilik tutarını araştırabilir. Kamu ihaleli işler, banka işleri ve özel nitelikteki inşaatlarda bu araştırma yapılır; eksik bildirilen işçilik için prim, gecikme cezası ve gecikme zammı ile idari para cezası çıkar.
  • Kamu idarelerinden alınan hakedişler, SGK'ya prim ve idari para cezası borcu bulunmaması kaydıyla ödenir; kesin teminat ise o işle ilgili borç olmadığı tespit edildikten sonra iade edilir.
  • Özel sektör işverenlerine sağlanan iki puanlık prim desteği, Kamu İhale Kanunu ve Devlet İhale Kanunu kapsamında yapılan yapım işlerine ait işyerlerinde uygulanmaz.
  • Taşeronun kendi işi de birden fazla takvim yılına yayılıyorsa, taşerona yapılan hakediş ödemelerinden de stopaj yapılır. Her sözleşme ayrı değerlendirilir.
  • Hakediş, iş programı, yer teslim ve kabul tutanakları birbiriyle tutarlı olmalıdır.

SORU VE CEVAP

Sık sorulanlar

İşim iki yıla yayıldı, her yıl beyanname verecek miyim?

Yıllara sari inşaat ve onarım işlerinde kazanç işin bittiği yıl beyan edilir; ara yıllarda bu işten kazanç beyan edilmez ve bu kazanç geçici vergi matrahına da girmez. Ancak diğer işleriniz ve faaliyetleriniz için yıllık ve geçici vergi yükümlülüğünüz devam eder.

Hakedişimden kesilen vergiyi geri alabilir miyim?

Evet. Kesilen stopaj, işin bittiği yıl verilen beyannamede hesaplanan vergiden mahsup edilir. Mahsuptan artan kısım, vergi dairesinin bildiriminden itibaren bir yıl içinde başvurulursa nakden veya diğer borçlara mahsuben iade edilir. Bunun için hakediş ve kesinti belgelerinin iş bazında saklanması gerekir.

Stopaj oranı her inşaat işinde %5 mi?

Hayır. 1/4/2025'ten itibaren demiryolu, metro, tramvay ve şehir içi raylı sistemler ile gemi inşaat ve onarım işlerinde oran %1'dir; 1/6/2026'dan itibaren nükleer santral inşaat ve onarım işleri de %1'e tabidir. Bunların dışındaki yıllara sari işlerde oran %5'tir.

İşin bittiği tarih nasıl belirlenir?

Geçici ve kesin kabul usulüne tabi işlerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarih; diğer hâllerde işin fiilen tamamlandığı veya fiilen bırakıldığı tarih esas alınır. Bu tarih kazancın hangi yıl beyan edileceğini belirlediği için belgelenmelidir.

Özel bir şirkete yaptığım inşaat işinde KDV tevkifatı var mı?

Alıcı KDV mükellefiyse ve işin KDV dahil bedeli 5 milyon TL veya üzerindeyse alıcı 4/10 oranında tevkifat yapar. Bedel 5 milyon TL'nin altındaysa ve alıcı belirlenmiş alıcılardan (kamu idaresi, banka, borsada işlem gören şirket gibi) değilse tevkifat uygulanmaz.

Taşeron olarak çalışıyorum, benden de stopaj kesilir mi?

Üstlendiğiniz iş kendi sözleşmenize göre birden fazla takvim yılına yayılıyorsa, size yapılan hakediş ödemelerinden de stopaj kesilir. İşin niteliği sözleşmeye, yer teslim tarihine ve kabul tarihine göre belirlenir; her sözleşme ayrı değerlendirilmelidir.

Bu konuyla ilgili

Kendi durumunuz için konuşalım

Rehberler genel çerçeveyi verir. Sizin somut durumunuzda hangi kuralın uygulanacağını birlikte netleştirelim.

Görüşme talep edin