Lokanta ve kafe basit usulden yararlanabilir mi? 2026 şartları

Evet, ama artık her yerde değil. Kırklareli gibi büyükşehir olmayan bir ildeyseniz lokanta ya da kafeniz basit usulün şartlarını taşıdığı sürece bu düzende kalabilir. Büyükşehir belediyesi olan illerde ise lokanta ve benzeri işletmeler, nüfusu 30.000'i geçmeyen ilçeler dışında 1 Ocak 2026'dan beri gerçek usulde vergilendiriliyor. Basit usulün bütün şartları ve 2026 sınırları Rehber bölümündeki "Basit usul mü, gerçek usul mü?" yazısında; bu not lokanta ve kafeye özgü noktaları anlatır.

Büyükşehirde lokanta ve kafe

Gerçek usul, defter tutulan ve kazancın gelir ile giderlerden hesaplandığı normal vergi düzenidir. Büyükşehirlerde basit usul yalnız nüfusu 30.000'i geçmeyen ilçelerde ve eskiden belde ya da köyken mahalleye dönüşmüş, nüfusu 2.000'i geçmeyen yerlerde sürüyor. İlçe nüfusuna TÜİK'in bir önceki yıl sonu itibarıyla yayımladığı son veriye göre bakılır; vergi dairesi bu kontrolü her yıl ocakta yapar.

Kafe ve pastane kararda ayrıca sayılmıyor; kararın ifadesi "lokanta ve benzeri hizmet işletmeleri"dir. İşyerinizin bu kapsamda sayılıp sayılmadığını vergi dairenize sorun.

Gerçek usule geçtikten sonra ilçenizin nüfusu sınırın altına düşerse, diğer şartları taşımak ve arka arkaya iki yıl iş hacmi sınırının altında kalmak şartıyla, ocak ayının son gününe kadar yazılı başvuruyla basit usule dönebilirsiniz.

Lokantacının sık takıldığı şartlar

• Bizzat çalışma: Garson, komi ya da çırak çalıştırmanız sorun değil; ama ikinci bir şube açarsanız şart bozulur.
• Ortaklık: Kira ve iş hacmi ortaklar için birlikte hesaplanır; ortaklardan biri gerçek usuldeyse diğerleri de gerçek usule geçer.
• Kira: Sınır yıllık toplama göre hesaplanır. Diğer yerlerde aylık 5.000 TL kira yılda 60.000 TL eder ve sınırı aşmaz; aylık 5.500 TL ise yılda 66.000 TL eder ve sınırı aşar. Dükkân sizinse emsal kira hesaba katılır.

Kira sözleşmesini yenilerken yıllık toplamın sınırı geçip geçmediğine mutlaka bakın.