- Yayın
- Okuma
- 2 dakika
- Yazan
- Aytaç Yavuzel
Stopaj ve muhtasar beyanname nedir?
Stopaj, bir ödemeye ait verginin ödemeyi yapan tarafından kesilip vergi dairesine yatırılmasıdır; muhtasar beyanname de bu kesintilerin bildirildiği beyannamedir.

Stopaj (kaynakta kesinti), bir ödemeye ait verginin, ödemeyi alan kişi tarafından değil, ödemeyi yapan kişi tarafından kesilip vergi dairesine yatırılmasıdır.
Stopaj
Örneğin bir işletme, kiraladığı dükkânın sahibine kira öderken kiranın bir kısmını keser ve ev sahibi adına devlete öder. Ev sahibi kalan tutarı alır; kesilen vergiyi de yıl sonunda vereceği beyannamede ödeyeceği vergiden düşer.
Bu nedenle kesilen stopaj işletmenin kendi vergisi değildir. İşletme burada yalnızca aracıdır: karşı tarafın vergisini onun adına tahsil edip devlete aktarır. Ödeme yapılan taraf zarar da etse, işletme kârda da olsa bu sonuç değişmez.
Muhtasar beyanname
"Muhtasar" özet demektir. Muhtasar beyanname, işletmenin bir dönem içinde yaptığı kesintilerin türlerine göre toplanarak vergi dairesine bildirildiği beyannamedir.
Bugün bu beyanname, çalışanların SGK prim ve gün bildirimiyle birlikte verilir ve resmî adı Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi'dir.
Kısacası muhtasar, işletmenin kendi kazancını değil, başkaları adına kestiği vergileri bildirdiği beyannamedir.
Hangi ödemelerden kesinti yapılır?
Kesinti yükümlülüğü ve oranlar Gelir Vergisi Kanunu'nun 94. maddesinde düzenlenmiştir. En sık karşılaşılanlar:
| Ödeme | Oran |
|---|---|
| Çalışan ücretleri | Gelir vergisi tarifesine göre |
| Serbest meslek ödemeleri (avukat, mali müşavir, danışman vb.) | %20 |
| İşyeri kirası | %20 |
| Yıllara yaygın inşaat ve onarım hakedişleri | %5 |
Konut kirasında stopaj yapılmaz. Asgari ücrete isabet eden ücret tutarı da gelir vergisinden istisna olduğu için, asgari ücretli çalışanlar için ücret stopajı çıkmayabilir.
Örnek
| Ödeme | Brüt tutar | Kesinti |
|---|---|---|
| İşyeri kirası | 40.000 ₺ | 8.000 ₺ |
| Mali müşavirlik ücreti | 10.000 ₺ | 2.000 ₺ |
| Muhtasarda beyan edilecek | 10.000 ₺ |
Ev sahibine 32.000 ₺, mali müşavire 8.000 ₺ ödenir. Kesilen 10.000 ₺ muhtasar ile vergi dairesine yatırılır.
Ne zaman verilir, ne zaman ödenir?
| Dönem | Beyan ve ödeme |
|---|---|
| Aylık | İzleyen ayın 26'sı, saat 23.59'a kadar |
| Üç aylık | Üç aylık dönemi izleyen ayın 26'sı, saat 23.59'a kadar |
Son gün hafta sonuna veya resmî tatile denk gelirse süre izleyen ilk iş gününe uzar.
DAYANAK
- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, 94. ve 98. maddeler
- Gelir İdaresi Başkanlığı, Beyanname Verme ve Ödeme Süreleri
- Gelir İdaresi Başkanlığı, GVK 94. Maddesinde Yer Alan Kesinti Oranları
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir olay için mesleki değerlendirme yerine geçmez.
YAVUZEL MALİ MÜŞAVİRLİK · LÜLEBURGAZ
Bu konuyu kendi durumunuz için konuşalım.
Diğer yazılar
Tüm yayınlarBu konuyla ilgili
E-POSTA BÜLTENİ
Günü gününe, e-postanızda
İş günleri saat 18.00'de günün kapanışı: kurlar, yaklaşan beyanname son günleri, değişen oranlar, GİB duyuruları ve yazılarımız. Tek sayfa, otuz saniyede okunur.
