Sigorta acentesi basit usulden yararlanabilir mi? (2026)
Hayır. Kanun sigorta aracılarını basit usulün dışında tutar. Gerçek kişi acente, işi ne kadar küçük olursa olsun gerçek usulde vergilendirilir ve defter tutar.
Kısaca
- Kanun, sigorta prodüktörlerini ve aracılık işi yapanları, şartları taşısalar bile basit usulün dışında tutar.
- Basit usuldeki bir esnaf yanında acentelik açarsa, acenteliğe başladığı günden itibaren gerçek usule geçer.
- Komisyon geliri 2026'da 1.200.000 TL'yi aşmazsa işletme defteri tutulur; mal da satanlarda ölçü 2.500.000 TL'dir.
Hayır, sigorta acentesi basit usulden yararlanamaz. Kanun, sigorta prodüktörlerini ve aracılık işi yapanları basit usulden yararlanamayacaklar arasında açıkça sayar. Sigorta acentesi de sigorta şirketi adına poliçeye aracılık ettiği için bu kapsamdadır. Bu kişiler kira ve hasılat şartlarını taşısalar bile kazançları basit usulde belirlenmez. Yani küçük bir dükkânda tek başına çalışan gerçek kişi acente de gerçek usulde vergilendirilir ve defter tutar.
Hangi defteri tutacaksınız?
Acentenin geliri sattığı maldan değil, sigorta şirketinden aldığı komisyondan oluşur. Bu yüzden defter türüne "iş hasılatı" sınırına göre karar verilir:
| Yıllık komisyon geliri (2026 sınırı: 1.200.000 TL) | Defter |
|---|---|
| Sınırı aşmıyorsa | İşletme defteri |
| Bir yılda yüzde 20'den fazla ya da iki yıl üst üste aşıyorsa | İzleyen yıl bilanço esası |
İşletme defteri, gelir ve giderlerin basitçe yazıldığı defterdir. Bilanço esası ise varlık ve borçların da izlendiği daha ayrıntılı bir kayıt düzenidir. Sınır her yıl güncellenir. Sınırı bir kez ve yüzde 20'ye kadar aşmak tek başına geçiş gerektirmez. İşletme defterine tabi olsanız bile isterseniz bilanço esasına göre defter tutabilirsiniz. Acenteliği limited ya da anonim şirket olarak yürütüyorsanız, hasılat ne olursa olsun bilanço esası geçerlidir.
Yan iş olarak acentelik açanlar dikkat
Lüleburgaz'da basit usulde vergilendirilen bir kırtasiyeci, kuaför ya da oto servisi, yanına sigorta acenteliği de eklemek isteyebilir. Gelir İdaresi'ne göre basit usuldeyken bu tür bir işe başlayan, başladığı günden itibaren gerçek usulde vergilendirilir. Bu durumda "acentelik gerçek usulde, dükkân basit usulde kalır" diye bir ayrım yapılmaz. Gerçek usule geçişle birlikte tüm ticari kazanç defter üzerinden hesaplanır ve basit usulün sağladığı kazanç istisnası da sona erer.
Dükkânda mal da satıyorsanız ölçü değişir: komisyon gelirinizin beş katı ile yıllık satışlarınızın toplamına bakılır. 2026'da bu toplam 2.500.000 TL'yi aşmıyorsa işletme defteri tutarsınız.
Kısaca ne yapmalısınız?
İşe başlarken vergi dairesine gerçek usulde kayıt olun. Yıllık komisyon gelirinizi (mal da satıyorsanız satışlarınızı da) takip ederek hangi defteri tutacağınızı belirleyin. Komisyonunuz için sigorta şirketine kestiğiniz faturaları ve şirketin gönderdiği komisyon dökümlerini düzenli saklayın; geliriniz bunlara göre kaydedilir.
Dayanak
- Gelir Vergisi Kanunu, md. 51 (bent 5 ve 8)
- Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 320), md. 3
- Vergi Usul Kanunu, md. 177, 180, 181
- Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 588)
Bu not genel bilgilendirme amaçlıdır; işletmenizin durumu için mesleki değerlendirme yerine geçmez.
Sigorta ve finans aracılarının muhasebesini yürütüyoruz.
Sigorta acentesi ve döviz bürosu gibi aracılarda banka ve sigorta muameleleri vergisi, komisyon gelirlerinin kaydı ve sektöre özgü bildirimler düzenli takip gerektirir.
Türkiye'nin her yerinden, ofise gelmeden.
Bu yazı işine yarayacak birini biliyor musunuz?
Bağlantıyı WhatsApp'tan tek dokunuşla gönderebilirsiniz.