Kat karşılığı inşaat yıllara yaygın sayılır mı?

Hayır. Gelir İdaresine göre kat karşılığı inşaat, hakedişe bağlı bir taahhüt işi olmadığından yıllara yaygın inşaat sayılmaz. Müteahhit kazancını, daireleri alıcılara teslim ettikçe, teslimin yapıldığı yılın beyannamesinde gösterir.

Yıllara yaygın inşaat, birden fazla takvim yılına yayılan ve bir taahhüde, yani sözleşmeye bağlı yapılan inşaat işidir; bu işlerde kâr ancak iş bitince beyan edilir. Kat karşılığı inşaat bu kapsamda olmadığı için müteahhit iş bitmesini beklemez, her yılın teslimlerini o yıl beyan eder.

Satış parası ne zaman gelir sayılır?

İnşaat sürerken alıcılardan alınan paralar avanstır; alındığı yılın satışı sayılmaz. Daire alıcıya teslim edildiğinde satış gerçekleşir ve kazanç o yıl beyan edilir. Bu yüzden her dairenin tahsilatları ve teslim tarihi ayrı izlenmelidir.

Arsanın maliyeti nasıl hesaplanır?

Müteahhit arsa için genellikle para ödemez; karşılığında arsa sahibine daire verir. Bu yüzden arsa sahibine verilen dairelerin maliyeti, müteahhide kalan dairelerin arsa maliyeti sayılır.

Müteahhit kendi dairelerini satarken arsa sahibinin daireleri henüz bitmemiş olabilir. Bu durumda maliyet yaklaşık olarak hesaplanır; iş bitince gerçek tutarla düzeltilir.

Tahsil edilmeyen KDV

Arsa sahibine bırakılan dairelerin KDV'sini müteahhit hesaplar ve beyan eder; ama hukuken alıcı arsa sahibidir. Sözleşmede hüküm yoksa ve müteahhit bu tutarı arsa sahibinden almazsa vergi müteahhidin üzerinde kalır. Gelir İdaresi, tahsil edilmeyen bu KDV'nin gelir ya da kurumlar vergisinde gider veya maliyet yazılamayacağı görüşündedir.