İŞE BAŞLAMA
Şahıs işletmesi açarken hangi belgeler lazım?
Şahıs işletmesi açmak bugün büyük ölçüde dijital bir süreç: vergi kaydı Dijital Vergi Dairesi üzerinden açılıyor, yoklama Elektronik Yoklama Sistemi ile yapılıyor, Bağ-Kur kaydı da vergi kaydınızdan otomatik oluşuyor. Bu sayfada 2026 mevzuatına göre hazırlamanız gereken belgeleri, adımların sırasını ve açılıştan sonra kaçırılmaması gereken süreleri bulabilirsiniz. Lüleburgaz büyükşehir belediyesi sınırında olmadığından basit usulde 'diğer yerler' sınırları geçerlidir.
ÖNCE KARAR
Esnaf mı, tacir mi? Basit usul mü, gerçek usul mü?
Belgeler ve kayıt yerleri bu iki ayrıma göre değişir. İkisi ayrı sorulardır: biri hangi sicile (esnaf sicili mi ticaret sicili mi) kaydolacağınızı, diğeri vergide hangi usule tabi olacağınızı belirler.
| Esnaf ve sanatkâr | Tacir | |
|---|---|---|
| Kim? | Koordinasyon Kurulunca belirlenen esnaf meslek kollarında, sermayesiyle birlikte bedenî çalışmasına dayanan; basit usule tabi olanlar ile işletme defteri tutanlardan aşağıdaki sınırları aşmayanlar | Bilanço esasına göre defter tutanlar ve esnaf sayılma sınırını aşan işletme defteri sahipleri |
| 2026 sınırı (VUK 177 hadlerinden türetilir) | Alış 1.250.000 TL veya satış 1.750.000 TL (alım-satım); iş hasılatı 1.200.000 TL (hizmet); karma işte 1.250.000 TL | Bu sınırların üstü |
| Kayıt yeri | Esnaf ve Sanatkâr Sicil Müdürlüğü (ESBİS); oda kaydı sicilden ilgili esnaf odasına elektronik olarak iletilir | İşletme merkezinin bağlı olduğu ticaret sicili müdürlüğü (MERSİS) ve ilgili ticaret ve sanayi odası |
| Süre | Çalışmaya başlanan tarihten itibaren 30 gün içinde sicile tescil ve ilan | İşletmenin açıldığı günden itibaren 15 gün içinde ticaret siciline tescil ve ilan |
Sınırlar, 2007/12362 sayılı Bakanlar Kurulu Kararındaki kurala göre (VUK 177/1 ve 177/3 tutarlarının yarısı, 177/2 tutarının tamamı) GİB'in 2026 Ticari Kazanç Rehberinde yer alan 2026 bilanço hadlerinden hesaplanmıştır. Esnaf sicilindeyken bu sınırı aşan, kendisi istemedikçe ticaret siciline geçmeye zorlanmaz; sınırın altı katını aşanların kaydı ticaret siciline aktarılır.
| Basit usul | Gerçek usul (işletme defteri) | |
|---|---|---|
| 2026 şartları | Kendi işinde bilfiil çalışmak; yıllık kira (veya emsal kira) Lüleburgaz gibi büyükşehir dışı yerlerde 60.000 TL'yi (büyükşehirde 99.000 TL) aşmamak; alım-satımda yıllık alış 1.200.000 TL veya satış 1.900.000 TL'yi, hizmette iş hasılatı 600.000 TL'yi, karma işte 1.200.000 TL'yi aşmamak; GVK 51'de sayılan işlerden (ör. kuyumculuk, emlak ve gemi alım-satımı, ilan-reklam, sigorta prodüktörlüğü) olmamak | Basit usul şartlarını taşımayanlar ya da basit usulden yararlanmak istemeyenler |
| Gelir vergisi | Ticari kazanç gelir vergisinden istisna; bu kazanç için yıllık beyanname verilmez | Yıllık gelir vergisi, geçici vergi, KDV, muhtasar ve prim hizmet beyannameleri elektronik verilir |
| Kayıt | Defter tutulmaz; alış-gider ve satış-hasılat kayıtları Defter Beyan Sistemine üçer aylık olarak, izleyen ayın sonuna kadar girilir | İşletme defteri Defter Beyan Sisteminde elektronik tutulur |
| Belgeler | Fatura ve perakende satış belgeleri yalnızca TESK'e bastırılır, bağlı olunan odadan alınır | Belgeler anlaşmalı matbaaya bastırılır veya notere tasdik ettirilir |
| e-Tebligat | Zorunlu değil (isteğe bağlı) | Zorunlu |
| Vergi levhası | Alma zorunluluğu yok | Mükellefiyetin başlamasından itibaren 1 ay içinde alınır |
Kira ve 'gerçek usulde vergilendirilmemek' şartlarına yeni başlayanlarda işe başlama tarihindeki duruma göre bakılır. Bir yıl şartlar sağlanmazsa izleyen yılbaşından itibaren gerçek usule geçilir.
KONTROL LİSTESİ
Hazırlanacak belgeler ve bilgiler
Kimlik ve vergi bilgileriniz kurumlar arasında elektronik olarak doğrulandığı için eskisi kadar fotokopi gerekmez. Aşağıdakileri başvurudan önce hazır edin.
0 / 11 hazır
SÜREÇ
Adım adım açılış
Aşağıdaki sıra, Lüleburgaz'da bir şahıs işletmesinin en sık izlediği yoldur. Tarihleri işe başlama gününüze göre planlayın: kanuni süreler o günden işlemeye başlar.
- 01
Usulü ve sicili belirleyin
Kira tutarı, beklenen alış-satış veya hasılat ve faaliyet konusuna göre basit usul mü gerçek usul mü, esnaf mı tacir mi olacağınızı mali müşavirinizle netleştirin. Bu karar belge düzeninizi ve beyanname yükünüzü belirler.
- 02
İşe başlama bildirimi (10 gün içinde)
İşe başlamayı, işe başlama tarihinden itibaren 10 gün içinde vergi dairesine bildirin. Bildirim vergi dairesine gitmeden Dijital Vergi Dairesi (dijital.gib.gov.tr) üzerinden kendiniz tarafından veya yetkili mali müşaviriniz tarafından yapılabilir. Tacirler için ticaret siciline kaydolmak, iş yeri açılmamış olsa bile işe başlama sayılır.
- 03
Mükellefiyet tesisi ve yoklama
Vergi dairesi kontrollerden sonra mükellefiyetinizi açar ve Elektronik Yoklama Sistemi ile iş yerinizde yoklama yapar. İşe başlama yoklaması mükellefiyetin tesisinden itibaren en geç 15 gün içinde (mali müşavir imzalı bildirimlerde bir ay içinde) sonuçlandırılır. Yoklama sırasında iş yerinde bulunun ve iş yerine ilişkin belgelerinizi (kira sözleşmesi vb.) hazır tutun.
- 04
Defter Beyan Sistemi başvurusu (7 iş günü)
Basit usul ve işletme defteri tutacak gerçek usul mükellefleri, işe başlama bildiriminin verildiği günü izleyen yedinci iş gününün sonuna (saat 23.59) kadar defterbeyan.gov.tr üzerinden veya vergi dairesine başvurmalıdır. Mali müşaviriniz bu başvuruyu aracılık sözleşmesiyle yapabilir.
- 05
Esnaf siciline (30 gün) veya ticaret siciline (15 gün) tescil
Esnafsanız çalışmaya başladığınız tarihten itibaren 30 gün içinde Esnaf ve Sanatkâr Sicil Müdürlüğü'ne (ESBİS) tescil yaptırın; başvuruyu kendiniz veya noterden yetki verdiğiniz temsilciniz yapabilir; oda kaydınız sicil tarafından ilgili esnaf odasına iletilir. Tacirseniz işletmenin açıldığı günden itibaren 15 gün içinde MERSİS üzerinden ticaret sicili müdürlüğüne tescil başvurusu yapın; böylece ticaret ve sanayi odasına da kaydolursunuz.
- 06
Belediyeden işyeri açma ve çalışma ruhsatı
Ruhsat alınmadan iş yeri açılamaz ve çalıştırılamaz. Lüleburgaz Belediyesi'ne iş yerinizin türüne uygun başvuru ve beyan formuyla başvurun. Sıhhi iş yerlerinde başvuru uygunsa ruhsat aynı gün verilir, belediye bir ay içinde yerinde kontrol eder. Gayrisıhhi müesseseler ve umuma açık istirahat/eğlence yerleri için süreç daha uzundur.
- 07
Bağ-Kur (4/b) tescilini kontrol edin
Ayrıca başvurmanıza gerek yoktur: vergi dairesi, işe başlama işlemleri tamamlandığında sizi en geç 15 gün içinde SGK'ya bildirir ve sigortalılığınız vergi mükellefiyetinizin başladığı tarihten başlar. Birkaç hafta sonra e-Devlet'te SGK tescil kaydınızı kontrol edin.
İLK 30 GÜN
Açılıştan sonra ilk işler
0 / 10 hazır
DİKKAT
Sık yapılan hatalar
SORU VE CEVAP
Sık sorulanlar
Vergi dairesine gitmem gerekiyor mu?
Hayır. İşe başlama bildirimi Dijital Vergi Dairesi (dijital.gib.gov.tr) üzerinden verilebilir; mali müşaviriniz de yetki sözleşmesiyle sizin adınıza bildirebilir. Yoklama Elektronik Yoklama Sistemi ile iş yerinizde yapılır. Yine de posta ile veya vergi dairesine giderek bildirim yapma imkânı devam etmektedir.
Bir işyerinde sigortalı (4/a) çalışıyorum. Şahıs işletmesi açarsam Bağ-Kur primi de öder miyim?
5510 sayılı Kanunun 53. maddesine göre 4/a ve 4/b sigortalılığı aynı anda oluşursa 4/a sigortalılığınız esas alınır; bu durumda ayrıca Bağ-Kur primi ödemeniz gerekmez. Dilerseniz yazılı talepte bulunarak 4/b kapsamında da prim ödeyebilirsiniz. Kendi işletmenizden kendinizi 4/a'lı olarak bildiremezsiniz.
Esnaf odasına mı, ticaret odasına mı kaydolacağım?
Basit usulde vergilendirilenler ve işletme defteri tutup esnaf sayılma sınırlarını (2026 için alım-satımda alış 1.250.000 TL / satış 1.750.000 TL, hizmette 1.200.000 TL) aşmayanlar, esnaf meslek kollarındaysa esnaf siciline ve esnaf odasına kaydolur. Bilanço esasına göre defter tutanlar ve bu sınırları aşanlar tacirdir; ticaret siciline ve ticaret ve sanayi odasına kaydolur.
Basit usule tabi olursam hiç beyanname vermez miyim?
Basit usulde elde ettiğiniz ticari kazanç gelir vergisinden istisnadır ve bu kazanç için yıllık beyanname verilmez. Ancak alış ve satış kayıtlarınızı üçer aylık dönemler hâlinde Defter Beyan Sistemine girmeniz gerekir; kira, faiz gibi başka gelirleriniz için beyanname yükümlülüğünüz ayrıca doğabilir.
29 yaşından küçüğüm. Bir avantajım var mı?
Ticari faaliyeti nedeniyle ilk kez gelir vergisi mükellefi olan ve mükellefiyet başlangıcında 29 yaşını doldurmamış kişilerin, faaliyete başladıkları yıldan itibaren üç vergilendirme dönemi boyunca kazançlarının 2026 için 400.000 TL'ye kadar olan kısmı gelir vergisinden istisnadır. Şartlar arasında işe başlamanın süresinde bildirilmesi, işte bilfiil çalışılması ve işletmenin eşten veya yakın akrabadan devralınmamış olması vardır. Basit usulden gerçek usule geçenler de şartları taşıyorsa yararlanabilir.
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu (md. 107/A, 127, 153-155, 168, 170/A, 221) - mevzuat.gov.tr
- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (md. 20/A, 20/B, 46-48, 51) - mevzuat.gov.tr
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (md. 7, 8, 53) - mevzuat.gov.tr
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (md. 11, 12, 15, 40) - mevzuat.gov.tr
- 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu - mevzuat.gov.tr
- Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayicinin Ayrımına İlişkin Karar (2007/12362) - Resmî Gazete 21.07.2007
- Esnaf ve Sanatkârlar Sicili Yönetmeliği (md. 23-27) - Resmî Gazete sayı 30625 (TÜRMOB arşiv kopyası)
- İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik (md. 6, 11-13, Ek md. 1-2) - mevzuat.gov.tr
- GİB - Mükelleflerin İşe Başlama ve İşi Bırakma Ödevleri (Vergi Konuları)
- GİB - İşe Yeni Başlayan Ticari Kazanç Mükelleflerinin Hak ve Ödevleri (Nisan 2026, Yayın No: 604)
- GİB - Ticari Kazanç Elde Eden Mükellefler İçin Vergi Rehberi (Şubat 2026, Yayın No: 585)
- GİB - Kazançları Basit Usulde Tespit Edilen Mükelleflerde Gelir Vergisi İstisnası Rehberi (Şubat 2025, Yayın No: 546)
- GİB - İşe Yeni Başlayan Serbest Meslek Erbaplarının Hak ve Ödevleri (2026)
- Resmî Gazete 31.12.2025 (5. Mükerrer): GV Genel Tebliği Seri No: 332 ve VUK Genel Tebliği Sıra No: 589 (e-Arşiv süreleri)
- Ticaret Bakanlığı - Ticaret Sicili ve MERSİS
- GİB Dijital Vergi Dairesi
- Defter Beyan Sistemi
REHBERLER
Diğer belge listeleri
Şirket kurmak
Limited ve anonim şirket kuruluşunda asgari sermaye, MERSİS başvurusu, imza, Rekabet Kurumu payı, defter, vergi ve SGK adımlarının kontrol listesi.
İŞE ALIMİşçi almak
İlk işçide SGK işyeri tescili, işe giriş bildirgesi, çalışandan istenecek belgeler, iş sözleşmesi, İSG eğitimi ve muayene; süreler ve teşvik notları.
KAPANIŞİşyeri kapatmak
Şahıs işletmesi kapanışında işi bırakma bildirimi, son beyannameler, ÖKC, SGK çıkışları, sicil terkini ve saklama süreleri; şirketlerde tasfiye özeti.
YILLIK BEYANYıllık beyannameye hazırlık
2026 gelirleri için Mart 2027'de verilecek yıllık gelir vergisi beyannamesine hazırlık: kimler beyan verir, hangi belgeler ve indirimler gerekir.
Bu konuyla ilgili
Bu işi bize bırakın
Belgeleri hazırlamanız yeterli; başvurudan bildirime kadar bütün adımları sizin adınıza biz yürütelim.
YAVUZEL MOBİLMükelleflerimiz faturalarını, beyanname ve tahakkuklarını, ay ay mali özetlerini telefonlarından günü gününe görür. Neler görürsünüz