Müstahsil makbuzu nedir, kim keser?

Müstahsil makbuzu, faturası olmayan çiftçiden ürün alırken alıcının düzenlediği belgedir. Alıcıda kalan nüsha fatura yerine geçer. Satıcı defter tutan (gerçek usuldeki) bir çiftçiyse makbuz kesilmez, onun faturası alınır.

Kim keser?

• Tüccarlar ve her türlü şirket,
• basit usuldeki esnaf (köylüden yumurta ya da sebze alan bakkal gibi),
• defter tutan çiftçiler.

Ürünü bir tüketici ya da defter tutmayan başka bir çiftçi alırsa makbuz zorunlu değildir. Mal, tüccar adına bir çalışanı ya da aracısı tarafından alınırsa makbuzu o kişi düzenler ve imzalar.

Makbuzda ne yazar, ne zaman kesilir?

Makbuz, para ödenirken iki nüsha düzenlenir: biri alıcı tarafından imzalanıp çiftçiye verilir, diğeri çiftçiye imzalatılıp alıcıda kalır. Avansla alımda makbuz, malın tesliminde kesilir. Makbuzda en az şunlar bulunur:

• tarih,
• alıcının adı soyadı ya da unvanı ve adresi,
• çiftçinin adı soyadı ve ev adresi,
• malın cinsi, miktarı ve bedeli.

Elektronik makbuzda bunlara ek olarak tarafların vergi ya da T.C. kimlik numarası, düzenleme saati ve kesilen vergi yazılır.

Stopaj kesilir mi?

Basit usuldeki esnaf dışındaki alıcılar, ödemeden gelir vergisi keser: hayvan ve hayvansal üründe yüzde 2, tahıl, sebze ve meyvede yüzde 4. Ürün ticaret borsasında tescil ettirilerek alınırsa oranlar yarıya iner. Kesinti, izleyen ayın 26'sına kadar muhtasar ve prim hizmet beyannamesiyle bildirilip ödenir. Kesinti yapılmazsa vergi, kesmesi gereken alıcıdan istenir.