Evlere gelen usta (boyacı, tesisatçı) vergi öder mi?

Evet, kural olarak öder ya da en azından kayıt olmak zorundadır. Dükkânı olmadan evlere düzenli boya, badana ya da tesisat işi yapan usta vergi kanunlarına göre "ticaret ve sanat erbabı"dır. Şartları taşıyorsa basit usulde olur; o zaman kazancı gelir vergisinden istisnadır ve KDV hesaplamaz. Vergiden tamamen muaf olmak ise dar bir yoldur.

Muaflık kimler için?

Kanun, bir işyeri açmadan gezici olarak doğrudan tüketiciye iş yapan küçük ustaları muaf tutar ve örnek olarak musluk tamircisi, çilingir, lehimci gibi küçük tamir işlerini sayar. Boya-badana ya da baştan tesisat döşemek bu örnekler arasında yoktur. İşini şirketlere, müteahhitlere ya da vergi mükellefi esnafa bağlı olarak yapan usta ise muaflıktan hiç yararlanamaz. Muaf olacak usta da esnaf odasına kaydolup belediyeden Esnaf Muaflığı Belgesi almak zorundadır.

Basit usul ne zaman olur, ne zaman olmaz?

Basit usul için şu şartlar birlikte aranır:

• İşin başında bizzat çalışmak (yanınızda çırak ya da yardımcı olması bozmaz).
• Başka bir işten gerçek usulde mükellef olmamak.
• Hizmet işlerinde 2026 yıllık hasılatının 600.000 TL'yi aşmaması.
• Depo ya da dükkân kiralanmışsa yıllık kiranın büyükşehirde 99.000 TL'yi, diğer yerlerde 60.000 TL'yi aşmaması.

Sık atlanan nokta şudur: şirketlere, kooperatiflere, müteahhitlere ve defter tutan tüccarlara inşaat ve onarım işi üstlenen usta, bu işi ondan alan alt ustalarla birlikte basit usulden yararlanamaz. Örneğin bir inşaat firmasının yeni binasının boyasını alan usta gerçek usulde vergilendirilir ve KDV hesaplar.

Ev sahibine verdiğiniz işin bedeli 2026'da 12.000 TL'yi aşıyorsa, ev sahibi istemese bile fatura vermek zorundasınız. Tutar küçükse ev sahibi isterse yine fatura verilir.

Kayıtsız çalışırsanız

İşe başlayan usta bunu on gün içinde vergi dairesine bildirmelidir. Kayıtsız çalıştığı ortaya çıkarsa ödenmeyen vergiler geriye dönük istenir ve vergi ziyaı cezası yüzde 50 artırılarak kesilir. Ayrıca verilmesi gereken her fatura için özel usulsüzlük cezası doğar: 2026'da belge tutarının %10'u, yıl içindeki ilk tespitte belge başına en az 17.000 TL.