Çiftçi KDV öder mi? Ürün satarken KDV eklenir mi?

Vergiden muaf çiftçi sattığı buğdaya, sebzeye, süte ya da hayvana KDV eklemez. Muaf çiftçi, gerçek usulde vergilendirilmeyen çiftçidir ve kanun bu çiftçilerin satışlarını KDV'den istisna tutar. Ürünü alan tüccar ya da kooperatif parayı öderken müstahsil makbuzu düzenler. Bu belgede KDV yer almaz. Çiftçi gerçek usule geçmişse iş değişir: satışlarında fatura keser ve KDV hesaplar.

Hangi çiftçi hangi gruptadır?

Çiftçilerin çoğu vergiyi kendisi ödemez. Muaf çiftçi ürününü tüccara, sanayiciye ya da kooperatife sattığında gelir vergisi, alıcının kestiği makbuzda kesilir ve vergi dairesine alıcı yatırır (buna stopaj denir). Bu çiftçiler defter tutmaz, KDV beyannamesi de vermez.

Gelir İdaresi'ne göre şu çiftçiler gerçek usulde vergilendirilir:

• Kanundaki işletme büyüklüğü sınırlarını (ekim alanı, ağaç ya da hayvan sayısı gibi) aşanlar,
• Biçerdöveri ya da benzeri bir motorlu aracı olanlar,
• On yaşına kadar ikiden fazla traktörü olanlar,
• Vergi dairesine yazılı başvurup kendi isteğiyle geçenler.

Sınırı aştığınız ya da başvurduğunuz yıl hemen geçmezsiniz. Genellikle izleyen yılın başından itibaren gerçek usule geçersiniz. O tarihten sonra defter tutar, satışlarda fatura kesip KDV hesaplar ve KDV beyannamesi verirsiniz.

Nelere dikkat etmelisiniz?

Muaf çiftçi de mazot, zirai ilaç, makine ya da yedek parça alırken KDV öder. Bu KDV'yi geri alamaz, çünkü KDV'den istisna satışlar için ödenen KDV indirilemez. Tarım ve Orman Bakanlığınca tescil edilen gübre ile kayıt veya onay belgesi verilen yemin satışında ise zaten KDV yoktur.

Gerçek usuldeki çiftçi, girdilerde ödediği KDV'yi satışta hesapladığı KDV'den düşer. Yani gerçek usul her zaman "daha fazla vergi" demek değildir. Girdi gideri yüksek olan ve büyük alıcılara satan işletmeler bu hesabı ayrıca yapmalıdır.

Sık yapılan hata

Biçerdöver ya da on yaşından küçük üçüncü bir traktör alan çiftçi, makineyi aldığı yılı izleyen yılbaşından itibaren gerçek usule geçtiğini çoğu zaman fark etmez. Müstahsil makbuzuyla satmaya devam eder. Bu durumda satışlarda KDV hesaplanmamış olur ve sonradan vergi ile ceza çıkabilir. Yeni makine aldığınızda ya da arazinizi büyüttüğünüzde, ertesi yıl hangi grupta olacağınızı yıl bitmeden kontrol edin.