e-SMM zorunlu mu, makbuz ne zaman kesilir?

Evet, vergiden muaf olmayan bütün avukat, mimar, mühendis, danışman ve tercümanlar makbuzu e-SMM olarak, yani elektronik ortamda düzenlemek zorundadır. Makbuz, paranın alındığı gün kesilir; işin bittiği ya da sözleşmenin imzalandığı gün önemli değildir. Avans aldıysanız avans için de makbuz kesersiniz.

e-SMM'ye ne zaman geçilir?

Yeni işe başlayan, işe başladığı ayı izleyen üçüncü ayın sonuna kadar e-SMM'ye geçmek zorundadır. e-SMM yeni bir belge değildir; kâğıt makbuzla aynı hukuki değeri taşır. Müşteri de makbuzu istemek ve almak zorundadır.

Makbuzda sizin ve müşterinin adı, adresi ve vergi bilgileri; düzenlenme tarihi, saati ve belge numarası; alınan para ile varsa stopaj ve KDV tutarları ayrı ayrı yer alır. Müşteri isterse makbuzu elektronik olarak, isterse ıslak imzalı kâğıt çıktı olarak alır. Siz makbuzu elektronik ortamda saklarsınız.

Kâğıt makbuz yalnız şu durumlarda kabul edilir: Gelir İdaresi sistemlerinde arıza ya da bakım, ispatladığınız kendi sistem arızanız, elektronik imza aracınızın bozulması ya da çalınması. Bu durumlarda da makbuzun yasal süresi geçirilmemelidir. Bunların dışında kâğıt makbuz düzenlerseniz hem size hem de bu makbuzu kabul eden şirket ya da tüccar müşterinize ceza uygulanır.

Para ne zaman alınmış sayılır?

Serbest meslek kazancında vergi, tahsil edilen paraya göre hesaplanır. Bu yüzden makbuzun tarihi tahsilat tarihidir. Para elinize geçmese de şu durumlar tahsilat sayılır:

• Haberiniz olmak şartıyla adınıza bankaya, notere, icra dairesine, bir kamu kurumuna ya da postaya para yatırılması
• Alacağınızı başkasına devretmeniz ya da müşteriye olan bir borcunuzla takas etmeniz

Sık karşılaşılan durumlar

Aralıkta biten bir işin ücretini ocakta aldıysanız bu gelir, parayı aldığınız yılın kazancına girer ve makbuz ocak tarihli kesilir. Mahkemenin karşı tarafa yüklediği vekâlet ücretini davayı kaybeden öderse makbuz, davayı kaybeden adına kesilir.