Şahıs işletmesi mi, şirket mi?

Kimler için?

• Yeni iş kuracak esnaf ve girişimciler
• Şahıs işletmesini şirkete çevirmeyi düşünenler
• Bir ya da birkaç ortakla iş kurmayı planlayanlar

Adım adım

1. 1
   Vergi oranlarını karşılaştırın

   Şahıs işletmesinin kârı artan oranlı gelir vergisine tabidir: 2026'da 190.000 TL'ye kadar %15, kâr arttıkça %20, %27, %35 ve 5.300.000 TL'yi aşan kısım için %40. Şirketin kârı ise sabit %25 kurumlar vergisine tabidir.

2. 2
   Kârı nasıl kullanacağınızı düşünün

   Şirket kârı ortağa dağıtılınca ayrıca %15 stopaj (kaynakta kesilen vergi) kesilir; şirkette bırakılan kâra bu kesinti yapılmaz. Şahıs işletmesinde kârın tamamı, işte bıraksanız da her yıl gelir vergisine girer.

3. 3
   Borç sorumluluğunu tartın

   Şahıs işletmesinde işin borçlarından bütün kişisel malvarlığınızla sorumlusunuz. Şirkette ortak kural olarak yalnız taahhüt ettiği sermayeyi öder; ancak vergi ve SGK borçlarında ortak ya da yönetici ayrıca sorumlu tutulabilir.

4. 4
   Kuruluş işlemlerine bakın

   Şahıs işletmesi vergi dairesine işe başlama bildirimi ve ticaret ya da esnaf siciline kayıtla açılır. Şirket MERSİS'ten kurulup ticaret siciline tescil edilir; en az sermaye limitedde 50.000 TL, anonimde 250.000 TL'dir.

5. 5
   Defter yükünü hesaba katın

   Şahıs işletmesi alış, satış ya da hasılatı kanundaki sınırların altındaysa daha basit olan işletme defterini tutabilir. Şirket her durumda bilanço esasına göre defter tutar ve işe başladığı tarihten itibaren e-Defter zorunludur.

6. 6
   Bağ-Kur durumunu karşılaştırın

   Şahıs işletmesinin sahibi Bağ-Kur'lu (4/b sigortalı) olur. Limited şirkette bütün ortaklar, anonim şirkette ise yalnız yönetim kurulu üyesi olan pay sahipleri Bağ-Kur'lu olur.

7. 7
   Kapanışı da düşünün

   Şahıs işletmesi vergi dairesine işi bırakma bildirimiyle kapanır. Şirket tasfiyeyle kapanır: alacaklılar birer hafta arayla üç kez ilanla çağrılır, kalan varlık üçüncü ilandan itibaren 3 ay geçmeden dağıtılamaz.

8. 8
   Durumunuza göre seçin

   Tek başına, kârı düşük ya da orta olan ve kârı geçimi için çeken çoğu zaman şahıs işletmesiyle başlar. Kârı yüksek olan ve kârı işte bırakmak, ortak almak ya da sorumluluğu sınırlamak isteyen için şirket daha uygun olabilir.

Bilmeniz gerekenler

• Şirket kârının ortağa ulaşan kısmında iki kat vergi vardır: önce %25 kurumlar vergisi, dağıtımda %15 stopaj. Kâr payının yarısı gelir vergisinden istisnadır; kalan tutar yıllık beyan sınırını aşarsa beyan edilir ve kesilen stopaj hesaplanan vergiden düşülür.
• Şahıs işletmesinde sahibin kendine ödediği maaş ve işletmeden çektiği para gider yazılamaz. Şirkette çalışan ortağa ödenen ücret gider olabilir; bu ücret ortak için ayrıca gelir vergisine tabidir.
• Şartları taşıyan küçük esnaf şahıs işletmesinde basit usulde vergilendirilebilir; basit usulde tespit edilen kazanç gelir vergisinden istisnadır. Şirket basit usulden yararlanamaz.
• Limited şirket ortakları şirketten tahsil edilemeyen vergi ve diğer amme borçlarından sermaye payları oranında sorumludur; şirket kurmak bu borçlardan tamamen kurtarmaz.

Sık sorulanlar